Gevolgen
Landschap, recreatie en leefomgeving
Wat kunnen vier windturbines, die volgens de actuele projectinformatie een tiphoogte tot 280 meter kunnen krijgen en in de onmiddellijke nabijheid van Windpark De Veenwieken zijn voorzien, betekenen voor het landschap, de recreatieve beleving en de toeristische economie van Ommen? Deze pagina onderscheidt wat onderzoek algemeen laat zien, wat al over het gebied bekend is en wat voor Ondersloot nog lokaal moet worden onderzocht.
Ons standpunt
Leefbaar Stegeren is tegen Windpark Ondersloot 3. De komende onderzoeken zijn nodig om gevolgen controleerbaar in beeld te brengen en inwoners te beschermen, maar veranderen ons standpunt over dit plan en deze locatie niet.
De turbines veranderen het landschapsbeeld; lokale economische gevolgen vereisen een eigen beoordeling.
Landschap, recreatie en leefomgeving in één minuut
Vier zeer hoge turbines in de onmiddellijke nabijheid van de tien bestaande turbines van De Veenwieken zouden het landschapsbeeld blijvend veranderen. Dat windturbines de landschapswaardering van een deel van bewoners en bezoekers beïnvloeden, is onderzocht; dat bezoekers daardoor wegblijven of ondernemers omzet verliezen, is niet algemeen vastgesteld. Wat dit betekent voor Ommen en het Vechtdal, waar recreatie en verblijfstoerisme een economische rol spelen, vereist een eigen lokale beoordeling.
Volgens de actuele projectinformatie kunnen de turbines een tiphoogte tot 280 meter krijgen. Samen met De Veenwieken vraagt dit om beoordeling van de gezamenlijke zichtbaarheid, nachtelijke verlichting en verschillende kijkrichtingen. De toets aan motie M4 over insluiting van woningen staat los van het provinciale selectiecriterium “insluiting van een kern”, de landschappelijke beoordeling en de cumulatie van geluid, slagschaduw en zicht.
Wat weten we, en hoe zeker is dat?
Wij delen bevindingen op deze pagina in naar bewijskracht, zodat duidelijk is wat stevig is onderbouwd en wat nog een vraag is.
- Sterk onderbouwd
- Hoge windturbines veranderen het zichtbare landschapsbeeld. Hoogte, aantal, afstand, opstelling en het karakter van het landschap beïnvloeden hoe sterk die verandering wordt ervaren. Dit volgt uit Nederlands onderzoek van Wageningen University & Research en uit het ruimtelijke kader van de provincie Overijssel.
- Aanwijzingen
- Onderzoeken laten zien dat een deel van bewoners en bezoekers landschappen met windturbines minder natuurlijk of minder aantrekkelijk beoordeelt. Onderzoeken naar daadwerkelijke bestemmingskeuze, herhaalbezoek en economische gevolgen geven echter een gemengd beeld.
- Praktijkervaring
- Bewoners, bezoekers en recreatieondernemers kunnen zorgen uiten over rust, uitzicht, verlichting, boekingen en het toeristische profiel van een gebied. Zulke ervaringen en verwachtingen zijn relevant, maar vormen zonder onafhankelijke gegevens geen bewijs voor bezoekers- of omzetverlies.
- Nog vast te leggen in de onderzoeksopzet
- Hoe zichtbaar Ondersloot vanaf woningen, recreatiebedrijven en routes wordt, of sprake kan zijn van visuele insluiting, welk verlichtingsplan geldt en of bezoekersgedrag of economische resultaten veranderen.
Betekenis en eisen voor Ondersloot
Landschap en recreatie rond Stegeren
Het zoekgebied ligt in het landelijke buitengebied ten noorden van Stegeren, in de gemeente Ommen en tegen de gemeentegrens met Hardenberg. Landbouw, wonen, natuur en recreatie liggen er dicht bij elkaar. Wandelen, fietsen, natuurbeleving en verblijfsrecreatie zijn onderdelen van het toeristische profiel van dit deel van het Vechtdal.
Windenergie is in dit gebied geen nieuw gegeven: Windpark De Veenwieken met tien turbines van ongeveer 150 meter vormt al een bestaande windenergiesituatie. Een nieuw park zou daarbovenop komen.
Lees voor landschapstype, buurtschappen, recreatieve functies en de bijbehorende bronnen de gebiedsbeschrijving Stegeren, omgeving & landschap. Die informatie herhalen wij hier niet.
Betekenis voor Windpark Ondersloot
Bij Ondersloot gaat het om vier geselecteerde turbines die volgens de actuele projectinformatie een tiphoogte tot 280 meter kunnen krijgen, in de onmiddellijke nabijheid van de tien bestaande turbines van ongeveer 150 meter van De Veenwieken. In de omgeving liggen woningen, buurtschappen, recreatiebedrijven, campings en vakantieparken, en wandel- en fietsroutes.
Dat maakt drie vragen relevant: de mogelijke gezamenlijke zichtbaarheid overdag, de mogelijke gezamenlijke zichtbaarheid van verlichting ’s nachts, en de betekenis daarvan voor een gebied waarin recreatie en verblijfstoerisme een economische rol spelen.
Een projectspecifieke beoordeling van de gezamenlijke gevolgen van Ondersloot 3 en De Veenwieken voor landschapsbeleving, bezoekersgedrag en de lokale economie maakt volgens de openbare provinciale procesinformatie nog geen deel uit van het besluitvormingsdossier. Deze onderwerpen moeten vanaf het begin herkenbaar in de komende onderzoeksopzet worden opgenomen en vóór verdere besluitvorming openbaar en controleerbaar worden beoordeeld. Algemene buitenlandse studies kunnen die lokale vragen niet beantwoorden.
Actuele procedurestatus
Volgens de openbare provinciale procesinformatie is de formele projectprocedure nog niet officieel gestart (peildatum 15 oktober 2026). Voorbereidende activiteiten en bestaande algemene onderzoeken zijn daarvan te onderscheiden. Zie de provinciale processtatus.
Onze eisen aan de komende landschap- en recreatiebeoordeling
Onderzoek naar landschaps- en recreatiebeleving is vaak uitgevoerd rond lagere turbines en in andere landschappen. De overdraagbaarheid naar vier zeer hoge turbines die volgens de actuele projectinformatie een tiphoogte tot 280 meter kunnen krijgen, in de onmiddellijke nabijheid van Windpark De Veenwieken, moet in de komende onderzoeksopzet worden beoordeeld met fotomontages op ooghoogte, zichtanalyses en een cumulatieve landschapsbeoordeling. Daarbij moet afzonderlijk worden getoetst aan motie M4 van Provinciale Staten over insluiting van woningen.
Landschappelijke beoordeling, cumulatie en de toets aan motie M4 zijn verschillende onderwerpen. Een uitkomst over het ene onderwerp bepaalt niet automatisch de uitkomst van de andere onderwerpen.
In de op deze pagina aangehaalde bronnen is geen rechtstreeks vergelijkbaar praktijkonderzoek opgenomen naar bestaande reguliere onshoreturbines met een tiphoogte rond 280 meter in een landschap en recreatiegebied als dit. Daarom moeten de beperkingen van bestaande onderzoeken, de onzekerheden en de lokale omstandigheden vóór verdere besluitvorming uitdrukkelijk worden beoordeeld. Bekijk de actuele inventarisatie van turbines van deze hoogte →
Ommen en het Vechtdal profileren zich met rust, natuur, landschap en recreatie. Deze belangen mogen niet worden gereduceerd tot een algemene literatuurverwijzing. De komende beoordeling moet de feitelijke lokale situatie, recreatiebedrijven, routes, bezoekers en economische betekenis van het gebied onderzoeken.
Landschap en zicht
- een onafhankelijke viewshedanalyse op basis van definitieve turbinecoördinaten;
- de definitieve ashoogte, tiphoogte en rotordiameter;
- zicht vanaf woningen en buurtschappen;
- zicht vanaf recreatiebedrijven, campings en vakantieparken;
- zicht vanaf wandel- en fietsroutes en toeristische entrees;
- beoordeling bij dag, schemer en nacht;
- zowel de situatie met blad als zonder blad aan de bomen;
- meerdere weersomstandigheden;
- Ondersloot en De Veenwieken zowel afzonderlijk als gezamenlijk;
- fotomontages met controleerbare lens, beeldhoek, camerahoogte en afstand, zodat de beelden navolgbaar zijn.
Bezoekersgedrag
- een nulmeting van de bestaande recreatieve en economische situatie;
- aantallen gasten en overnachtingen en de bezettingsgraad;
- boekingen en annuleringen;
- herhaalbezoek en reden van bezoek;
- het belang dat bezoekers hechten aan rust, natuur en landschap;
- zowel bezoekintentie als werkelijk gedrag;
- een voorafgaande vergelijking van de bestaande situatie, de autonome ontwikkeling en de mogelijke situatie met Ondersloot, inclusief cumulatie met De Veenwieken;
- een passend controlegebied.
Economische effecten
- bestedingen, omzetindex en werkgelegenheid;
- onderscheid tussen typen accommodaties;
- onderscheid tussen dagrecreatie en verblijfstoerisme;
- correctie voor seizoen, algemene marktontwikkeling en prijsontwikkeling;
- correctie voor weersinvloeden en andere lokale ontwikkelingen;
- expliciete onzekerheidsmarges.
- de onzekerheden en bandbreedtes in de economische beoordeling;
- vooraf vastgelegde criteria voor onaanvaardbare gevolgen voor recreatiebedrijven, werkgelegenheid en de lokale economie.
De landschappelijke, recreatieve en economische beoordeling moet vóór verdere besluitvorming openbaar en controleerbaar zijn. Wanneer de lokale gevolgen niet betrouwbaar kunnen worden vastgesteld, de cumulatie met De Veenwieken onvoldoende is beoordeeld of onaanvaardbare gevolgen voor landschap, recreatie of lokale economie resteren, kan het plan niet verder.
Eisen aan de uitvoering van het onderzoek
- onafhankelijke uitvoering;
- een vooraf gepubliceerde methode;
- transparant opdrachtgeverschap;
- openbare, volledige rapportage;
- privacybestendige publicatie van de onderliggende categoriegegevens.
Openstaande vraag
Openstaande vraag over inbreng van ondernemers
Een relevante vraag waarop wij in de gecontroleerde openbare bronnen nog geen volledig antwoord hebben gevonden. Een openstaande vraag is geen beschuldiging.
Welke zorgen, bezoekersgegevens en economische informatie brengen recreatieondernemers in de formele procedure naar voren, en hoe worden deze gegevens onafhankelijk onderzocht en meegewogen?
Wanneer zulke inbreng openbaar wordt, vermelden wij afzender en datum, linken wij naar het volledige document, classificeren wij het als zienswijze van een belanghebbende, onderscheiden wij gemeten bedrijfsgegevens van prognoses en controleren wij methode, periode en vergelijkingsbasis. Verwachtingen presenteren wij niet als onafhankelijk effectonderzoek.
Volledige onderzoeken en bronnen
Hieronder staan de uitgebreide onderzoeks- en bronbesprekingen. Zij zijn inklapbaar; de volledige inhoud blijft beschikbaar en via directe links bereikbaar.
Onderzoeken met beperkte, gemengde of niet-eenduidige uitkomsten
Toerismeonderzoek en ClimateXChange
- Wat is onderzocht?
- Houdingen, landschapswaardering en verschillende maten voor toerisme-effecten.
- Wat was de uitkomst?
- Gemengde uitkomsten; een negatieve waardering betekent niet automatisch verlies van werkelijk bezoek, overnachtingen of omzet.
- Welke beperkingen gelden?
- Verschillende landschappen, meeteenheden en perioden. Houding en bezoekintentie zijn niet hetzelfde als gemeten bestedingen.
- Wat betekent dit wel en niet voor Ondersloot 3?
- Het lokale profiel van Ommen en het Vechtdal vereist een eigen nulmeting en beoordeling.
Lees de bronbespreking en onderbouwing
Deze uitkomst is relevant voor een evenwichtige beoordeling, maar vormt geen projectspecifieke beoordeling van Ondersloot 3.
Zichtbaarheid en schaal
Hoe sterk windturbines het landschapsbeeld beïnvloeden, hangt niet van één kenmerk af. In gewone taal spelen mee:
- de tiphoogte, de ashoogte en de rotordiameter;
- het aantal turbines en hun onderlinge opstelling;
- de afstand tot de waarnemer en de kijkrichting;
- de openheid van het landschap, bomen, bebouwing en reliëf;
- het seizoen: met of zonder blad aan de bomen;
- de weersomstandigheden en het zicht;
- de beweging van de rotor, die de aandacht trekt.
Nederlands onderzoek laat zien dat windturbines de landschappelijke aantrekkelijkheid kunnen beïnvloeden. Hoe groot die invloed is, hangt onder meer af van hoogte, aantal, afstand, opstelling en landschapstype.
Het onderzoek van Wageningen University & Research naar storende elementen in het landschap is gebaseerd op beoordelingen door ruim 2.000 panelleden van foto’s en realistische fotomontages, waarbij het aantal turbines, de hoogte, de afstand en de opstelling zijn gevarieerd. Aanvullend beschrijft de WUR, samen met het Compendium voor de Leefomgeving, hoe windturbines tussen 2013 en 2023 in clusters en in open landschappen zijn ingepast.
Deze onderzoeken laten zien dat windturbines de landschappelijke aantrekkelijkheid kunnen verminderen. De op deze pagina aangehaalde openbare projectstukken bevatten geen vastgesteld visualisatie- en belevingsonderzoek waarin de mogelijke tiphoogte tot 280 meter, De Veenwieken, obstakelverlichting, recreatieroutes en verblijfsrecreatie gezamenlijk worden beoordeeld. De beoordeelde beelden betreffen bovendien turbines die aanzienlijk lager zijn dan 280 meter.
Zo’n onderzoek moet in elk geval ingaan op:
- de schaal van vier voorziene turbines met een mogelijke tiphoogte tot 280 meter;
- de combinatie met de tien bestaande turbines van De Veenwieken;
- obstakelverlichting overdag en ’s nachts;
- de gevolgen voor verblijfsrecreatie;
- fiets- en wandelroutes;
- het Vechtdal en de omliggende landschappen;
- lokale recreatieondernemers;
- de cumulatieve landschapsbeleving.
Cumulatie en insluiting
In dit gebied staat al Windpark De Veenwieken: tien turbines van ongeveer 150 meter. Het geselecteerde initiatief voor Ondersloot 3 omvat vier turbines. Volgens de actuele projectinformatie kunnen deze een tiphoogte tot 280 meter krijgen. Het definitieve turbinetype, de precieze hoogte en de posities staan nog niet vast. Controleer de actuele projectgegevens altijd op de pagina Windpark Ondersloot; deze pagina beschrijft de situatie zoals die op het moment van publicatie bekend was.
Vanuit delen van het gebied kunnen beide opstellingen gezamenlijk zichtbaar zijn, of juist in verschillende kijkrichtingen. Daarom is een cumulatieve landschappelijke beoordeling nodig: niet alleen per park, maar ook in samenhang.
Cumulatie en insluiting zijn niet hetzelfde. Cumulatie gaat over de gezamenlijke belasting van beide windparken. Of woningen of kernen daarbij worden ingesloten in de zin van motie M4 of het provinciale criterium, moet afzonderlijk worden beoordeeld.
Wat de provincie hierover zegt
De provincie Overijssel stuurt in haar Handreiking windenergie op clustering van windturbines. Grote groepen turbines passen volgens de provincie anders in grote open landschappen dan in kleinschalige, meer besloten landschappen. De provincie wil daarbij voorkomen dat een woonkern volledig door windturbines wordt omringd; die vraag naar insluiting moet bij nieuwe plannen worden beoordeeld.
Welke vormen van cumulatie er zijn
- meerdere turbines in hetzelfde zichtveld;
- turbines in tegengestelde kijkrichtingen;
- opeenvolgende zichtmomenten tijdens lopen, fietsen of rijden;
- verschillen in hoogte, rotorafmetingen en draaisnelheid;
- gezamenlijke zichtbaarheid overdag;
- gezamenlijke verlichting ’s nachts.
Een buitenlandse methodische richtlijn van NatureScot beschrijft hoe zulke cumulatieve landschappelijke en visuele effecten stap voor stap kunnen worden onderzocht. Het is een methodische richtlijn uit Schotland en geen Nederlandse norm.
Of woningen binnen twee kilometer aan meer dan één zijde door windturbines kunnen worden ingesloten, zoals motie M4 beschrijft, is voor Windpark Ondersloot nog niet openbaar controleerbaar beoordeeld: de turbineposities staan niet vast, het landschapsonderzoek moet nog worden opgezet en de uitkomst van de provinciale kerntoets is in het openbaar gemaakte beoordelingsformulier zwartgelakt. Cumulatie is breder dan insluiting en wordt afzonderlijk beoordeeld. Daarmee is niet vastgesteld dat motie M4 is geschonden of dat aan het provinciale criterium ‘insluiting van een kern’ is voldaan.
De provincie heeft bij de beoordeling van Windpark Ondersloot 3 het criterium voor insluiting van een kern daadwerkelijk getoetst. De uitkomst en motivering van die toets zijn in de openbaar gemaakte stukken echter weggelakt. Lees onze reconstructie van het verschil tussen woning en kern.
Voor de reikwijdte van de ruimtelijk-technische verkenning uit 2023 en de gemeentelijke besluitvorming: zie Pondera en Gemeente Ommen. Voor afstand tot woningen en cumulatie bij het plan zelf: zie afstand tot woningen en cumulatie.
Nachtelijke verlichting
Windturbines vanaf 150 meter vallen in beginsel onder de eisen voor obstakelmarkering en obstakelverlichting. Die eisen komen voort uit de luchtvaartveiligheid; binnen dat kader wordt uiteindelijk bepaald welke verlichting een park krijgt.
- overdag en in de schemer kan witte verlichting nodig zijn;
- ’s nachts wordt rode verlichting gebruikt;
- bij hoge turbines kunnen extra lichten op de mast nodig zijn;
- onder bepaalde zichtomstandigheden mag de verlichting worden gedimd;
- vast brandend licht kan soms een alternatief zijn voor knipperend licht;
- naderingsdetectie kan ervoor zorgen dat de nachtverlichting alleen aangaat wanneer luchtvaart nadert;
- naderingsdetectie vereist toestemming van de Inspectie Leefomgeving en Transport en een technisch geschikt systeem.
Openstaande vraag
Nog niet vastgesteld voor Ondersloot
Een relevante vraag waarop wij in de gecontroleerde openbare bronnen nog geen volledig antwoord hebben gevonden. Een openstaande vraag is geen beschuldiging.
- het definitieve turbinetype;
- de definitieve tip- en ashoogte;
- het verlichtingsplan;
- het aantal verlichte turbines;
- vast brandend of knipperend licht;
- het dimregime;
- of naderingsdetectie wordt toegepast en toegestaan;
- de zichtbaarheid van de verlichting vanaf woningen, campings en routes;
- de cumulatie met de verlichting van De Veenwieken.
Zolang hierover niets is vastgesteld, kan niet worden gezegd dat naderingsdetectie zeker wordt toegepast, en evenmin hoe zichtbaar de verlichting ’s nachts zou zijn.
Recreatieve en toeristische beleving
Over de vraag wat windturbines betekenen voor recreatie en toerisme bestaat internationaal onderzoek met uiteenlopende uitkomsten. Wij zetten vier onderzoekslijnen naast elkaar en benoemen bij elke lijn de beperking.
Tsjechië: perceptie van toeristen en ondernemers
Frantál en Kunc onderzochten met vragenlijsten en interviews hoe toeristen en toeristische ondernemers het landschapsbeeld en het toeristische potentieel beoordelen, rond zowel een bestaand als een gepland windpark. Het gaat om Tsjechische onderzoeksgebieden.
Vergelijkbaarheid. Het onderzoek dateert uit 2011 en betreft turbines die aanzienlijk lager zijn dan 280 meter; turbinehoogtes en afstanden tot woningen en recreatiegebieden zijn in de publicatie niet zo gespecificeerd dat wij ze konden vaststellen. Landschap, toeristisch profiel en periode wijken af van het Vechtdal. De uitkomsten zijn daarom niet rechtstreeks naar Ondersloot te vertalen.
IJsland: bewoners en toeristen vergeleken
In IJslands onderzoek zijn de oordelen van bewoners en toeristen over natuurlijkheid en landschapskwaliteit met elkaar vergeleken. Toeristen bleken in die studie op onderdelen kritischer dan bewoners. Het betreft een uitzonderlijk open, op wildernis gericht landschap en een voorgesteld windpark; er is geen lokale meting voor Ommen.
Vergelijkbaarheid. De beoordeelde plannen betreffen turbines die lager zijn dan 280 meter, in een landschap zonder vergelijkbare woonkernen op korte afstand. Hoogte, afstand en context verschillen daardoor wezenlijk van Stegeren.
Recenter onderzoek in IJsland maakt zichtbaar dat het oordeel van bezoekers vooral van de plek afhangt. Tverijonaite, Sæþórsdóttir en Kövi (2025) ondervroegen een steekproef van 1.005 vertrekkende internationale bezoekers. Windenergieprojecten worden het meest passend gevonden in gebieden die al door industrie of infrastructuur zijn beïnvloed, en het minst passend in nationale parken, beschermde natuur en cultuurhistorisch waardevolle landschappen.
Ook deze studie meet houdingen, geen werkelijk verlies van bezoeken, overnachtingen of bestedingen, en betreft IJslandse landschappen. Zij bevestigt wel dat één landelijk gemiddelde weinig zegt: de waardering verschilt sterk per type landschap, wat voor een gebied als het Vechtdal om een eigen meting vraagt.
Vergelijkbaarheid. Het onderzoek vroeg naar houdingen tegenover windenergie in het algemeen en niet naar een projectsituatie met vier voorziene turbines die een tiphoogte tot 280 meter kunnen krijgen. Turbinehoogte en afstand spelen in de vraagstelling geen rol, waardoor de uitkomsten geen maat zijn voor de beleving bij Ondersloot.
Recente wetenschappelijke duiding
Een recent artikel in Tourism Geographies laat zien dat toeristen windturbines negatief kunnen beoordelen. Reacties verschillen per landschap, per bezoekerstype en per betekenis die bezoekers aan een gebied geven.
Waarom de meeteenheid ertoe doet
Een methodologische review van ClimateXChange maakt onderscheid tussen landschapswaardering, bezoekintentie, werkelijk bezoek, herhaalbezoek, overnachtingen, omzet en werkgelegenheid. Dat onderscheid is bepalend voor de vraag wat een onderzoek eigenlijk aantoont.
Economische betekenis voor Ommen en het Vechtdal
Actuele cijfers voor het Vechtdal
De Factsheet Vechtdal 2025 van Kennisplatform Oost noemt 2.937.000 overnachtingen, 6% meer dan in 2024, en meer dan € 160 miljoen aan vakantiebestedingen, wat neerkomt op gemiddeld ongeveer € 54,54 per persoon per nacht. Dit zijn cijfers voor het gehele Vechtdal en niet uitsluitend voor de gemeente Ommen of het gebied rond Ondersloot.
Wat de gemeente Ommen zelf vastlegt
In de Omgevingsvisie Ommen, het gemeentelijk omgevingsplan en het Afwegingskader Vitalisering en transformatie Vakantieparken komt de vrijetijdssector naar voren als een belangrijke economische pijler. Ommen presenteert zich als groene en gastvrije verblijfsgemeente, met campings, vakantieparken, wandelen, fietsen, natuur en landschap als dragers. De toeristenbelasting is daarbij een directe gemeentelijke inkomstenstroom.
Historisch kader voor Ommen
Oudere gemeentelijke beleids- en begrotingsstukken noemen circa 1.000 banen in de vrijetijdssector en een aandeel van ongeveer 12% van de Ommense werkgelegenheid. Deze cijfers zijn gebaseerd op gegevens uit 2018 en eerder en vormen geen actuele meting voor 2026. Wij gebruiken ze uitsluitend als historisch kader en niet als actueel kerncijfer.
Wat onderzoek wel en niet aantoont
| Vraag | Wat kan worden geconcludeerd? |
|---|---|
| Veranderen hoge turbines het landschapsbeeld? | Ja |
| Beïnvloeden hoogte, aantal, afstand en opstelling de beleving? | Ja |
| Kan een deel van bezoekers het landschap minder aantrekkelijk vinden? | Ja |
| Is toerisme economisch relevant voor Ommen en het Vechtdal? | Ja |
| Is lokale economische schade door Ondersloot vastgesteld? | Onderdeel van de komende projectbeoordeling; zie de provinciale processtatus |
| Is cumulatie met De Veenwieken al volledig onderzocht? | Onderdeel van de komende projectbeoordeling; zie de provinciale processtatus |
| Beoordelen bezoekers turbines soms kritischer dan bewoners? | Ja, in internationaal onderzoek waargenomen; niet lokaal gemeten |
| Hangt de waardering van bezoekers af van het type landschap? | Ja, in internationaal onderzoek waargenomen (IJsland 2025, 1.005 bezoekers) |
| Is een landelijk gemiddelde zonder toerisme-effect bewijs voor Stegeren? | Nee; een gemiddelde sluit een effect op een specifieke locatie niet uit |
| Is het verlichtingsplan al vastgesteld? | Onderdeel van de komende projectbeoordeling; zie de provinciale processtatus |
Gerelateerde artikelen
Journalistieke berichtgeving als context. Deze artikelen vervangen de primaire bronnen en besluiten op deze pagina niet.
Fracties stellen vragen over gevolgen windpark Bergentheimerveen (opent in een nieuw tabblad)
De Toren · 6 juli 2026 · Nieuws Secundaire bron
Meerdere raadsfracties in Hardenberg stellen kritische vragen over de gevolgen van windpark Bergentheimerveen voor omwonenden, natuur en landschap. Ze willen duidelijkheid over geluidsnormen, slagschaduw en de betrokkenheid van de gemeente bij de vergunningverlening.
Journalistiek, 6 juli 2026, buurgemeente Hardenberg. Toont dat gevolgen voor landschap en omwonenden ook bij een naburig project bestuurlijk worden bevraagd. Betreft een ander project en zegt niets over de situatie bij Ondersloot.
Bijeenkomst windenenergie massaal bezocht (opent in een nieuw tabblad)
De Toren · 12 februari 2019 · Nieuws Secundaire bron
Verslag van een druk bezochte informatiebijeenkomst over windenergie. De grote opkomst laat zien hoe sterk het onderwerp leeft; bewoners stellen vragen over locatiekeuze, afstandsnormen, participatie en de gevolgen voor het landschap.
Journalistiek, 2019, regio Ommen. Laat zien dat bewoners vragen stellen over locatiekeuze, afstand en de gevolgen voor het landschap. Geeft geen meting van bezoekersgedrag of economische gevolgen.
Bronnen en documenten
21 bronnenToon alle bronnenVerberg bronnen
Gedeputeerde Staten van Overijssel
Brief GS over handreiking clustereis en insluiting
11 februari 2025 · Brief · gemeentelijk of provinciaal document
Provincie Overijssel
Omgevingsvisie Overijssel
9 oktober 2024 · Beleidsstuk · gemeentelijk of provinciaal document
zoek.officielebekendmakingen.nl
Afwegingskader Vitalisering en transformatie Vakantieparken
officiële toelichting
zoek.officielebekendmakingen.nl
Verordening toeristenbelasting gemeente Ommen
officiële toelichting
Tverijonaite E, Sæþórsdóttir AD & Kövi R
New Winds: Tourist Attitudes Toward Wind Energy Projects in Iceland
8 mei 2025 · onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek
doi.org
Tourists’ perceptions of wind turbines: conceptualizations of rural space in sustainability transitions
2023 · onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek
doi.org
Not in my back yard or not on my playground: Residents and tourists’ attitudes towards wind turbines in Icelandic landscapes
2020 · onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek
doi.org
Wind turbines in tourism landscapes: Czech experience
2010 · onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek
rvo.nl
Bepalingen gebruik naderingsdetectiesystemen (juli 2022)
2022 · officiële toelichting
ommen.nl
Omgevingsvisie Ommen (december 2021)
2021 · gemeentelijk of provinciaal document
climatexchange.org.uk
Comparative Review of Methodologies for Assessing Wind Farms’ Impact on Tourism
2015 · onderzoek in opdracht
research.wur.nl
Landschappelijke inpassing van windturbines in clusters en open landschappen, 2013–2023
2013 · onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek
nature.scot
Assessing the cumulative landscape and visual impact of onshore wind energy developments
officiële toelichting
ommen.nl
Gemeentelijk omgevingsplan — gemeente Ommen
officiële toelichting
overijssel.nl
Handreiking windenergie — provincie Overijssel
officiële toelichting
rvo.nl
Moet uw windturbine verlichting hebben?
officiële toelichting
geoportaaloverijssel.nl
Provincie Overijssel — Beoordeling op provinciaal beleid 3e tijdvak, bezwaren Ommen (geredigeerd, pdf)
officiële toelichting
research.wur.nl
Storende elementen in beeld: de impact van menselijke artefacten op de landschapsbeleving nader onderzocht
onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek
ilent.nl
Toestemming aanvragen voor gebruik naderingsdetectiesysteem
officiële toelichting
overijssel.nl
Vrijetijdseconomie — provincie Overijssel
officiële toelichting
kennisplatformoost.nl
Factsheet Vechtdal 2025 — Kennisplatform Oost
2025 · bron van betrokken organisatie
Bekijk ook de rubriek Wetenschappelijk onderzoek in het volledige bronnenregister. De bronnen van deze pagina staan in meerdere rubrieken.
Controlestatus van deze pagina
Tekst, presentatie en werking gecontroleerd: 18 oktober 2026.
Broninhoud: datum volledige inhoudelijke controle niet geregistreerd.