Wie beslist en wie doet mee
Gemeente Hardenberg en Windpark Ondersloot
Het geselecteerde projectgebied voor Windpark Ondersloot ligt in de gemeente Ommen, maar direct bij de grens met de gemeente Hardenberg. Daardoor kunnen ook inwoners van onder meer Rheezerveen, Dedemsvaart en omliggende buurtschappen belang hebben bij de verdere onderzoeken en besluitvorming.
Leefbaar Stegeren is tegen Windpark Ondersloot 3 en vraagt de gemeente Hardenberg de belangen van inwoners aan de Hardenbergse kant van het grensgebied actief te beschermen.
Feiten in het kort
- Projectgebied:
- gemeente Ommen
- Bevoegd gezag:
- provincie Overijssel
- Nabijgelegen Hardenbergs gebied:
- onder meer Rheezerveen en omgeving
- Omvang voorstel:
- vier windturbines
- Aangegeven maximale tiphoogte:
- tot 280 meter
- Status:
- geselecteerd, nog niet vergund
- Laatste dossiercontrole:
- 17 oktober 2026
Bron bij ‘aangegeven maximale tiphoogte: tot 280 meter’: Gemeente Hardenberg – Windenergie en provinciaal windbeleid (opent in een nieuw tabblad).
De bestuurlijke lijn in het kort
Hardenberg beschikte vóór de programmeringsafspraken over een algemeen afwegingskader voor grootschalige duurzame energieopwekking uit 2017. Daarnaast waren het eerdere gebiedsproces Bergentheim, Kloosterhaar en Sibculo en de evaluatie daarvan beschikbaar. Het specifieke afwegingskader windenergie en de participatieleidraad waren toen nog niet door de raad vastgesteld.
In maart 2024 besprak Hardenberg een eigen voorstel met de provincie. De gemeente stuurde dit voorstel op 5 april 2024 aan Gedeputeerde Staten. De raad besprak het op 16 april en bekrachtigde de programmeringsafspraken op 14 mei 2024. Bij datzelfde besluit stelde de raad ook het specifieke afwegingskader windenergie en de participatieleidraad vast.
Hardenberg nam dus met een bestaand algemeen beleidskader, eerdere praktijkervaring, een afgeronde evaluatie en een eigen voorstel aan de besluitvorming deel. De participatieleidraad was vóór de raadsvergadering voorbereid, maar werd pas op 14 mei 2024 door de raad vastgesteld. Uit de gecontroleerde stukken blijkt niet dat zij tijdens het eerdere bestuurlijke overleg al als vastgesteld gemeentelijk kader gold.
Op 6 oktober 2026 schreef het college dat Hardenberg de onderzoeksopzet en onderzoeksresultaten kritisch wil beoordelen en bij de terinzagelegging van de NRD of het onderzoeksplan een zienswijze zal indienen. De brief bevat geen concrete normwaarden, minimale afstand of vooraf vastgelegde criteria voor aanpassing of afwijzing van het plan.
Onze beoordeling van deze voorbereiding en de beperkingen van de vergelijking staat onder ‘Wat hieruit wel en niet volgt’.
Hoe leest u de labels op deze pagina?
Op deze pagina onderscheiden wij vijf soorten informatie:
- Vastgesteld: een feit dat rechtstreeks uit een openbare primaire bron, officieel besluit, gepubliceerde overeenkomst of rechterlijke uitspraak volgt.
- Informatie van een betrokken partij: informatie van een overheid, initiatiefnemer, onderzoeksbureau, organisatie of andere partij over de eigen rol, plannen of werkzaamheden. Dit is niet automatisch een onafhankelijke beoordeling.
- Analyse Leefbaar Stegeren: onze duiding van openbare informatie. Dit is herkenbaar ons standpunt of onze analyse en geen zelfstandig vastgesteld feit.
- Openstaande vraag: een relevante vraag waarop in de gecontroleerde openbare bronnen nog geen volledig antwoord is gevonden. Een openstaande vraag is geen beschuldiging.
- Niet openbaar vastgesteld: de benodigde informatie is niet opgenomen in de door ons gecontroleerde openbare stukken. Dat bewijst niet dat de informatie of activiteit niet bestaat.
Waarom Hardenberg betrokken is
Het geselecteerde projectgebied voor Windpark Ondersloot ligt in Ommen, direct bij de grens met Hardenberg. Geluid, slagschaduw, verlichting, veranderingen in het landschap en gevolgen voor natuur en leefomgeving kunnen daardoor ook relevant zijn voor Rheezerveen, Dedemsvaart en omliggende buurtschappen.
Gemeente Hardenberg beschrijft het gebied als gelegen ten oosten van Windpark De Veenwieken, ten westen van het Zwarte Pad bij Stegerveld en Rheezerveen en ten noorden van de N36.
De Veenwieken laat bovendien zien dat één windpark bestuurlijk over verschillende overheden en vergunningen verdeeld kan zijn. Hardenberg verleende de vergunning voor zes turbines van De Wieken BV, waarvan vier in Hardenberg en twee in Ommen. De provincie verleende de andere vergunning voor vier turbines.
Bekijk de verdeling van bevoegdheden en klachtenroutes bij De Veenwieken
De onderzoeksgrens mag daarom niet bij de gemeentegrens van Ommen stoppen. Woningen en andere relevante locaties aan de Hardenbergse zijde moeten vanaf het begin gelijkwaardig in de berekeningen en beoordelingen worden meegenomen.
Primaire bron: Gemeente Hardenberg – Windenergie en provinciaal windbeleid (opent in een nieuw tabblad)
Wat schrijft Hardenberg over haar eigen rol?
Vastgesteld uit officiële bron
In raadsbrief RB26-033 schrijft het college dat provincie Overijssel verantwoordelijk is voor de selectie van locaties en projecten, de onderzoeksopzet, vergunningverlening en het uiteindelijke projectbesluit.
Het college schrijft ook dat Hardenberg, hoewel zij geen beslissende rol heeft in de provinciale procedure, wel een rol heeft als vertegenwoordiger van lokale belangen voor inwoners, bedrijven en organisaties.
- zaaknummer 1204323;
- gedateerd 23 juni 2026;
- verzonden 24 juni 2026;
- portefeuillehouder: wethouder Ten Kate.
Wat schrijft Hardenberg specifiek over Ondersloot?
In RB26-033 beschrijft het college Windpark Ondersloot als een initiatief voor vier windturbines aan de grens met gemeente Hardenberg, nabij Rheezerveen.
Het college schrijft dat het ontwikkelingen buiten de gemeentegrens volgt vanwege mogelijke grensoverschrijdende effecten op onder meer landschap, geluidbeleving en leefomgeving.
Te volgen
Wat hiermee nog niet is vastgesteld
Punten die bij de verdere voorbereiding en, na de formele start, in de projectprocedure moeten blijken.
- Welke effecten daadwerkelijk zullen optreden.
- Welke woningen en woongebieden binnen het onderzoeksgebied vallen.
- Welke exacte turbineposities worden voorgesteld.
- Welke onderzoeksnormen en meetmethoden worden gebruikt.
- Hoe de gezamenlijke effecten met Windpark De Veenwieken worden onderzocht.
- Hoe inwoners van Rheezerveen, Dedemsvaart en omgeving worden betrokken.
Beleidsbasis vóór de programmeringsafspraken
Op 3 oktober 2017 stelde de gemeenteraad de nota “Vergroting productiecapaciteit duurzame energieopwekking gemeente Hardenberg” vast. Het daarin opgenomen algemene afwegingskader ging over grootschalige duurzame energieopwekking en behandelde onder meer ruimtelijke kwaliteit, de bijdrage aan de energiedoelen, participatie, lokaal eigendom en een financiële bijdrage aan de omgeving.
Dit algemene kader was niet hetzelfde als het specifieke afwegingskader windenergie dat de raad op 14 mei 2024 vaststelde. Wel bestonden er vóór de programmeringsafspraken al gemeentelijke uitgangspunten waaraan initiatieven konden worden beoordeeld. Ook waren de ervaringen met het gebiedsproces Bergentheim, Kloosterhaar en Sibculo in 2023 geëvalueerd.
Bronnen: Nota “Vergroting productiecapaciteit duurzame energieopwekking gemeente Hardenberg” (gemeentelijk beleidsdocument) (opent in een nieuw tabblad); Evaluatie gebiedsproces duurzame energieopwekking, 25 april 2023 (gemeentelijke evaluatie, uitgevoerd door I&O Research; beschrijft het raadsbesluit van 3 oktober 2017) (opent in een nieuw tabblad); Omgevingsvisie Landstad Hardenberg (gemeentelijk beleidsdocument) (opent in een nieuw tabblad).
Voorstel en overleg met de provincie
Hardenberg besprak vóór het raadsbesluit een eigen voorstel met de provincie. In een e-mail van 28 maart 2024 verwees de gedeputeerde naar het overleg over dit voorstel. De gemeente stuurde het voorstel op 5 april 2024 aan Gedeputeerde Staten.
Volgens het raadsvoorstel stemde het college met de programmeringsafspraken in omdat een situatie zonder afspraken en zonder maximum, gezien de ruimtelijke mogelijkheden voor windenergie in Hardenberg, volgens het college zeer onaantrekkelijk was.
Ook Hardenberg onderhandelde daarmee onder provinciale tijdsdruk en vanuit een ongunstige terugvalpositie. De stukken bewijzen niet dat de gemeente haar gewenste uitkomst vrij kon bepalen.
Bronnen: E-mail gedeputeerde aan wethouder, 28 maart 2024 (opent in een nieuw tabblad); Brief aan Gedeputeerde Staten, verzonden 5 april 2024 (opent in een nieuw tabblad); Raadsvoorstel programmeringsafspraken (opent in een nieuw tabblad); Officieel vergaderdossier gemeenteraad, 14 mei 2024 (opent in een nieuw tabblad).
Besluitvorming in april en mei 2024
28 maart 2024 — e-mail van de gedeputeerde
Het Hardenbergse voorstel was al vóór de formele verzending met de provincie besproken.
5 april 2024 — voorstel naar Gedeputeerde Staten
Hiermee lag het gemeentelijke voorstel formeel bij de provincie.
16 april 2024 — oriënterende ronde
De raad besprak het voorstel voor het eerst. Volgens de agenda werden de stukken nagezonden.
14 mei 2024 — raadsbesluit
De raad bekrachtigde de programmeringsafspraken en stelde bij hetzelfde besluit het specifieke afwegingskader windenergie en de participatieleidraad windenergie vast. Ook nam de raad kennis van de evaluatie van het gebiedsproces en nam hij een motie aan om stevig in te zetten op compensatie.
Wat Hardenberg bij de provincie naar voren bracht
Hardenberg bracht bij de provincie niet alleen de hoeveelheid windenergie ter sprake. Uit de provinciale reactienota blijkt dat de gemeente ook voorwaarden en aandachtspunten naar voren bracht.
Hardenberg vroeg onder meer om een sterkere verankering van niet-ruimtelijke criteria, zoals lokaal eigendom. De provincie antwoordde dat zij lokaal eigendom niet juridisch kon afdwingen of als selectiecriterium kon gebruiken. Wel wees de provincie op een zware inspanningsverplichting en ondersteuning.
Daarnaast vroeg Hardenberg om verduidelijking van de beoordeling van ruimtelijke cumulatie. De provincie schreef hierover dat zij deze zienswijze overnam en het beleid daarop aanpaste.
Daarmee zijn niet alle wensen van Hardenberg gehonoreerd. Wel blijkt uit de reactienota dat de gemeente concrete inhoudelijke punten heeft ingebracht en dat ten minste één punt tot aanpassing van het provinciale beleid leidde.
Bron voor alle punten in dit onderdeel: Provinciale reactienota windbeleid, zienswijze gemeente Hardenberg (p. 124–125) (opent in een nieuw tabblad).
Wat hieruit wel en niet volgt
Wat uit de stukken blijkt
- Hardenberg had sinds 2017 een algemeen afwegingskader voor grootschalige duurzame energieopwekking en beschikte over ervaring en een evaluatie van een eerder gebiedsproces.
- De gemeente besprak een eigen voorstel met de provincie en stuurde dit op 5 april 2024 aan Gedeputeerde Staten.
- De raad bekrachtigde op 14 mei 2024 de programmeringsafspraken en stelde bij hetzelfde besluit een specifiek afwegingskader windenergie en een participatieleidraad vast.
- Hardenberg bracht bij de provincie concrete punten in over onder meer lokaal eigendom en ruimtelijke cumulatie; de provincie nam het aandachtspunt over cumulatie over.
Wat uit de stukken niet volgt
- Niet aangetoond is dat Hardenberg door deze voorbereiding aantoonbaar beter heeft onderhandeld dan Ommen.
- Niet aangetoond is dat het gemeentelijke beleid rechtstreeks tot een lagere programmeringsafspraak heeft geleid.
- Niet aangetoond is dat de provincie alle gemeentelijke voorwaarden heeft overgenomen.
- De hoeveelheid windenergie per inwoner was geen officiële provinciale verdeelsleutel.
De afzonderlijke vergelijking tussen Ommen en Hardenberg plaatst deze voorbereiding naast de gevolgde procedures, programmeringsafspraken, inwonertallen en verschillende uitgangsposities.
Ons oordeel
Oordeel van Leefbaar Stegeren; geen conclusie uit een bron.
Hardenberg ging beleidsmatig beter voorbereid de programmeringsafspraken in dan Ommen. Dat oordeel is gebaseerd op het bestaande algemene afwegingskader, de eerdere ervaring en evaluatie, het eigen voorstel en de gelijktijdige vaststelling van een specifiek afwegingskader windenergie en een participatieleidraad op 14 mei 2024. Het bewijst niet dat Hardenberg daardoor een betere uitkomst heeft onderhandeld.
Schriftelijke vragen over windenergie: van bestuurlijke regie naar concrete bescherming
In de gemeenteraad van Hardenberg zijn sinds 2023 drie keer schriftelijke vragen gesteld over windenergie. De lijn verschuift daarbij van bestuurlijke regie naar de vraag welke concrete bescherming inwoners kunnen verwachten. Schriftelijke vragen zijn politieke vragen van fracties aan het college; ze zijn geen gemeentelijk besluit en geen toezegging.
2023: “Wie houdt de regie?”
Op 1 augustus 2023 stelden negen fracties gezamenlijk schriftelijke vragen over de provinciale aanpak van windenergie. Zij schreven onaangenaam verrast te zijn door de provinciale werkwijze en vroegen om behoud van gemeentelijke regie bij windinitiatieven in Hardenberg. Het college beantwoordde deze vragen op 29 augustus 2023.
Bronnen: schriftelijke vragen, 1 augustus 2023 (pdf) (opent in een nieuw tabblad) en beantwoording door het college, 29 augustus 2023 (pdf) (opent in een nieuw tabblad).
Juli en augustus 2026: “Welke bescherming biedt Hardenberg?”
Op 6 juli 2026 stelden de fracties DOEN’22, CDA, VVD en FVD zeven schriftelijke vragen over bestuurlijke regie en de bescherming van volksgezondheid, leefbaarheid en fauna bij provinciale windinitiatieven. De vragen gingen onder meer over cumulatief geluid, gezondheid, afstand tot woningen, slagschaduw, natuur en vogels en financiële participatie. Het college beantwoordde deze vragen op 18 augustus 2026.
In die beantwoording zijn geen concrete grenswaarden, minimale afstanden, termijnen of juridisch afdwingbare garanties vastgelegd.
Bronnen: schriftelijke vragen, 6 juli 2026 (pdf) (opent in een nieuw tabblad) en beantwoording door het college, 18 augustus 2026 (pdf) (opent in een nieuw tabblad).
September 2026: “Vervolgvragen over Ondersloot en de gemeentegrens”
Op 10 september 2026 dienden de fracties FVD en OpKoers.nu twaalf vervolgvragen in. Daarin komt naast Bergentheimerveen ook Windpark Ondersloot 3 aan de orde, evenals de mogelijke gevolgen voor Rheezerveen, Dedemsvaart en andere grensgebieden van Hardenberg.
Bron: schriftelijke vervolgvragen FVD en OpKoers.nu, 10 september 2026 (pdf) (opent in een nieuw tabblad).
Beantwoording van 6 oktober 2026
Het college van burgemeester en wethouders beantwoordde de vervolgvragen op 6 oktober 2026. De brief bevat voor verschillende onderwerpen een bestuurlijke inzet, maar legt geen eigen juridisch bindende geluidsnormen, minimale afstand of volledige lijst met vergunningsvoorwaarden vast. De provincie is bevoegd gezag.
Het college schrijft dat het de onderzoeksopzet en de onderzoeksresultaten kritisch zal beoordelen. Het college schrijft dat het bij de terinzagelegging van de NRD of het onderzoeksplan een zienswijze zal indienen over de te onderzoeken onderwerpen, varianten en maatregelen. Over de ontwerpbesluiten schrijft het college dat het op basis van de onderzoeksresultaten zijn inzet voor normen en voorschriften kan onderbouwen. De brief bevat geen toezegging dat Hardenberg bij iedere formele fase of bij ieder ontwerpbesluit een zienswijze zal indienen.
Het college van Hardenberg schrijft dat cumulatieve effecten van nabijgelegen windparken voor geluid, slagschaduw en landschap inzichtelijk moeten worden gemaakt. De projectspecifieke onderzoeksopzet en de uitwerking per relevante woning en locatie staan nog niet vast.
Volgens de brief moeten alle woningen op dezelfde manier worden onderzocht en beschermd, ongeacht in welke gemeente ze staan. Het college schrijft uitdrukkelijk dat deze inzet ook geldt voor projecten buiten de gemeentegrens die gevolgen kunnen hebben voor inwoners van Hardenberg, zoals Windpark Ondersloot 3.
Primaire bron: beantwoording schriftelijke vervolgvragen FVD en OpKoers.nu, college van B&W van Hardenberg, 6 oktober 2026 (opent in een nieuw tabblad).
De brief is gedateerd en verzonden op 6 oktober 2026, zaaknummer 1220368, portefeuillehouder wethouder Ten Kate. De vragen zijn gedateerd op 10 september 2026; 15 september 2026 is de dossier-/registratiedatum in het raadsinformatiesysteem, niet de vraag- of antwoorddatum.
Deels beantwoord op 6 oktober 2026
Status van de vervolgvragen
Onze beoordeling van de mate waarin de vragen zijn beantwoord.
Het college heeft de twaalf vervolgvragen op 6 oktober 2026 beantwoord. De brief verduidelijkt de voorgenomen rol van Hardenberg bij onderzoeken, zienswijzen, cumulatie, bescherming over de gemeentegrens en informatievoorziening.
Niet alles is daarmee definitief ingevuld. Concrete normwaarden, een minimale afstand, een volledige lijst met vergunningsvoorwaarden en afspraken over klachtenregistratie, monitoring en opvolging tijdens de bouw en exploitatie zijn in deze brief niet vastgelegd.
Voor Leefbaar Stegeren geldt dat eventuele afspraken over klachtenregistratie of monitoring tijdens bouw en exploitatie geen vervanging zijn voor een volledige voorafgaande beoordeling en geen aanvaarding van het project betekenen.
De Toren: fracties vragen om concretere antwoorden en garanties
Op 16 september 2026 berichtte De Toren over de schriftelijke vervolgvragen die FVD en OpKoers.nu op 10 september aan het college van Hardenberg stelden. Volgens het artikel vinden de fracties de eerdere antwoorden van het college onvoldoende concreet. Zij wijzen erop dat het college vooral schrijft ontwikkelingen te zullen beoordelen of onderwerpen bij de provincie onder de aandacht te brengen, zonder daarbij steeds concrete normen, termijnen en verantwoordelijkheden te noemen.
De vragen gaan niet alleen over windprojecten binnen de gemeente Hardenberg. De fracties vragen ook aandacht voor Windpark Ondersloot 3 in de gemeente Ommen en voor mogelijke gevolgen voor inwoners van onder meer Rheezerveen en Dedemsvaart.
De fracties vragen het college onder andere:
- welke geluidsnormen Hardenberg aanvaardbaar vindt;
- welke minimale afstand tussen windturbines en woningen volgens het college moet gelden;
- of alle relevante woningen aan de Hardenbergse kant van de gemeentegrens volledig in onderzoeken worden meegenomen;
- hoe eventuele gezondheidsklachten en slaapverstoring worden geregistreerd;
- of Hardenberg tijdens formele fasen van de provinciale procedure een inhoudelijke zienswijze zal indienen;
- hoe inwoners en de gemeenteraad openbaar en regelmatig worden geïnformeerd.
Het college beantwoordde deze vervolgvragen op 6 oktober 2026; de inhoudelijke beoordeling hierboven is gebaseerd op de officiële antwoordbrief. Dit zijn vragen van de fracties; het zijn geen besluiten of toezeggingen van de gemeente Hardenberg.
Duiding Leefbaar Stegeren
Standpunt van Leefbaar Stegeren: “De mogelijke gevolgen van Windpark Ondersloot houden niet op bij de gemeentegrens. Inwoners aan beide zijden verdienen vooraf duidelijkheid over onderzoeksnormen, bescherming, informatievoorziening en bestuurlijke verantwoordelijkheden.”
Bron (journalistieke berichtgeving, secundaire bron): Lees het artikel van De Toren: “FVD en OpKoers.nu willen hardere garanties rond windturbines” (opent in een nieuw tabblad)
Wat is er gevraagd en wat staat nog open?
Gemeentelijke zienswijze
Antwoord van 6 oktober 2026: Het college schrijft dat het bij de terinzagelegging van de NRD of het onderzoeksplan een zienswijze zal indienen over de te onderzoeken onderwerpen, varianten en maatregelen. Over de ontwerpbesluiten schrijft het college dat het op basis van de onderzoeksresultaten zijn inzet voor normen en voorschriften kan onderbouwen.
Wat nog ontbreekt: De concrete inhoud van de zienswijze en duidelijkheid over de vraag of Hardenberg ook bij de ontwerpbesluiten of andere formele fasen daadwerkelijk een zienswijze zal indienen.
Deels beantwoord
Vergunningsvoorwaarden
Antwoord van 6 oktober 2026: Het college wil zijn inzet voor uiteindelijke normen en voorschriften baseren op het milieueffectonderzoek en de ontwerpbesluiten.
Wat nog ontbreekt: Een vooraf vastgelegde en volledige lijst met concrete, toetsbare voorwaarden.
Deels beantwoord
Geluidsnormen
Antwoord van 6 oktober 2026: Het college zet in op zo streng mogelijke normen en een zo vergaand mogelijke beperking van hinder, waarbij de windenergieopgave nog kan worden gerealiseerd.
Wat nog ontbreekt: Concrete maximale waarden voor Lden, Lnight en andere relevante geluidkenmerken.
Deels beantwoord
Bijzondere geluidseffecten
Antwoord van 6 oktober 2026: De brief legt hiervoor geen afzonderlijke concrete normen vast.
Wat nog ontbreekt: De wijze waarop laagfrequent geluid, tonaal geluid en amplitudemodulatie worden onderzocht, beoordeeld en begrensd.
Blijft open
Afstand tot woningen
Antwoord van 6 oktober 2026: Het college legt geen minimale afstand vast en wijst erop dat de provincie bevoegd gezag is.
Wat nog ontbreekt: Een concrete minimale afstand in meters of als verhouding tot de tiphoogte.
Blijft open
Gezondheid, klachten en monitoring
Antwoord van 6 oktober 2026: De gemeente verzamelt signalen en zorgen en brengt die bij de provincie onder de aandacht. Over klachtenregistratie, monitoring en opvolging tijdens bouw en exploitatie moeten volgens het college later afspraken worden gemaakt.
Wat nog ontbreekt: Wie vóór verdere besluitvorming verantwoordelijk is voor onderzoek en onafhankelijke toetsing, welke criteria gelden en welke uitkomsten aanleiding moeten geven tot aanpassing of afwijzing van het plan.
Deels beantwoord
Rol van de gemeenteraad
Antwoord van 6 oktober 2026: Het college zegt de gemeenteraad vooraf te informeren over ieder besluit dat de gemeente zelf over de windprojecten kan nemen, zoals het indienen van een zienswijze.
Wat nog ontbreekt: Hoeveel tijd en welke stukken de raad vooraf krijgt, en of de raad zijn opvatting kan meegeven voordat het college handelt.
Deels beantwoord
Ondersloot 3
Antwoord van 6 oktober 2026: Het college schrijft dat zijn inzet bij onderzoeken, zienswijzen en bescherming ook geldt voor projecten buiten de gemeentegrens die gevolgen kunnen hebben voor inwoners van Hardenberg, zoals Windpark Ondersloot 3.
Wat nog ontbreekt: De concrete inhoud van de Hardenbergse zienswijze bij de NRD of het onderzoeksplan voor Ondersloot 3, en of Hardenberg ook bij de ontwerpbesluiten en andere formele fasen een zienswijze indient.
Deels beantwoord
Gelijke bescherming over de gemeentegrens
Antwoord van 6 oktober 2026: Alle woningen moeten volgens het college op dezelfde manier worden onderzocht en beschermd, ongeacht in welke gemeente ze staan.
Wat nog ontbreekt: De vertaling van deze inzet in de provinciale onderzoeksopzet, beoordelingscriteria, vergunningvoorschriften en handhaving.
Beantwoord als bestuurlijke inzet
Cumulatie met andere windparken
Antwoord van 6 oktober 2026: Cumulatieve effecten van nabijgelegen windparken moeten volgens het college inzichtelijk worden gemaakt voor geluid, slagschaduw en landschap. De gezamenlijke effecten met andere windparken moeten bij de Hardenbergse inzet worden betrokken.
Wat nog ontbreekt: De projectspecifieke onderzoeksopzet, de onderzochte bronnen en de beoordeling per relevante woning en locatie.
Beantwoord als bestuurlijke inzet
Openbaar projectdossier
Antwoord van 6 oktober 2026: Het college wil per windproject een projectwebsite inrichten met informatie over voortgang, onderzoeken en komende inspraak- en besluitvormingsmomenten. Er komt geen vast kwartaalritme.
Wat nog ontbreekt: Welke documenten volledig en tijdig openbaar worden gemaakt, wanneer de projectwebsite beschikbaar komt en hoe wijzigingen traceerbaar blijven.
Deels beantwoord
De statussen hierboven zijn onze beoordeling van de mate waarin de vragen zijn beantwoord. Zij zijn geen kwalificatie van de gemeente Hardenberg.
Eén windmolenproject, twee gemeenten
Te volgen
Punten die bij de verdere voorbereiding en, na de formele start, in de projectprocedure moeten blijken.
Het projectgebied van Windpark Ondersloot ligt in de gemeente Ommen. Inwoners van de gemeente Hardenberg kunnen wel effecten ondervinden, omdat effecten zich niet aan een gemeentegrens houden. Dat roept de vraag op of inwoners aan beide zijden van de grens op dezelfde manier worden beschermd.
Onderwerpen die daarbij onderzocht moeten worden:
- geluid en laagfrequent geluid;
- slagschaduw;
- externe veiligheid;
- gezondheid en slaapverstoring;
- landschap;
- insluiting tussen windparken;
- cumulatieve effecten met de tien bestaande turbines van De Veenwieken.
De kernvraag is of voor woningen aan beide zijden van de grens dezelfde uitgangspunten worden gehanteerd en of effecten per woning worden onderzocht, ongeacht in welke gemeente die woning staat.
De gemeentegrens is geen milieugrens
Windpark Ondersloot ligt in de gemeente Ommen, maar dicht bij de grens met Hardenberg. De gemeentegrens is geen milieugrens. Ook woningen en inwoners in Rheezerveen, Dedemsvaart en het omliggende buitengebied moeten volwaardig worden meegenomen in onderzoek, visualisaties en participatie.
Wie besluit, en wat kan Hardenberg wel?
- Provincie Overijssel neemt het projectbesluit.
- Ommen en Hardenberg nemen dat besluit niet zelfstandig.
- Hardenberg kan wel de belangen van eigen inwoners behartigen.
- Hardenberg kan bij de provincie aandringen op opname van Hardenbergse woningen in de Notitie Reikwijdte en Detailniveau, het milieueffectrapport, geluidsonderzoek, slagschaduwberekeningen, visualisaties en participatie.
De gemeentegrens begrenst de gevolgen voor inwoners niet. Bij de beoordeling moeten daarom ook woningen, buurtschappen en bestaande windturbines aan de andere kant van de grens worden betrokken. Welke afstanden en beoordelingscriteria juridisch of beleidsmatig gelden, hangt af van de toepasselijke bron en de uiteindelijke turbinegegevens. De definitieve turbinetypen, hoogten en posities voor Ondersloot 3 staan nog niet vast.
Algemene afstandsnormen, rekenvoorbeelden en officiële bronnen: Landelijke overheid — afstandsnorm; zie ook Drenthe en Overijssel over viermaal de tiphoogte.
Rheezerveen en Dedemsvaart
Rheezerveen wordt in de Hardenbergse raadsbrief expliciet genoemd als nabijgelegen gebied. Dedemsvaart wordt in de passage over Ondersloot niet genoemd.
Dat betekent niet automatisch dat Dedemsvaart buiten alle toekomstige onderzoeken of participatie valt. Uit de geraadpleegde raadsbrief blijkt echter niet welke geografische afbakening Hardenberg gebruikt om te bepalen welke inwoners als betrokken omgeving worden beschouwd.
Standpunt Leefbaar Stegeren
Leefbaar Stegeren is tegen Ondersloot 3. Leefbaar Stegeren vindt dat vooraf duidelijk moet worden gemaakt welke inwoners worden geïnformeerd, bij onderzoeken worden betrokken en kunnen deelnemen aan participatie, lokaal eigendom, een eventuele burenregeling en een omgevingsfonds.
Het provinciale ruimtelijk advies van 27 oktober 2023 over het principeverzoek achtte nader onderzoek noodzakelijk naar de gevolgen voor de omliggende verspreide woonbebouwing en agrarische erven, en noemde daarbij het buurtschap Rheezerveen en de woonlinten aan de Zestiende Wijk en de Stegerensallee. Daarmee is niet vastgesteld dat er onaanvaardbare gevolgen optreden; het stuk laat zien dat deze plekken als relevante onderzoekspunten zijn herkend (Woo-zaak 2024-008114 (opent in een nieuw tabblad)).
Cumulatie met Windpark De Veenwieken
Windpark Ondersloot wordt voorgesteld in de onmiddellijke nabijheid van het bestaande Windpark De Veenwieken. Daarom is niet alleen onderzoek naar iedere afzonderlijke turbine relevant, maar ook onderzoek naar mogelijke gezamenlijke effecten.
Wat Hardenberg bij het provinciale windbeleid over ruimtelijke cumulatie inbracht en hoe de provincie reageerde, staat bij Wat Hardenberg bij de provincie naar voren bracht.
Uit RB26-033 blijkt echter niet concreet of en hoe Hardenberg voor Ondersloot heeft gevraagd om cumulatieve beoordeling samen met De Veenwieken.
Primaire bron: Reactienota windbeleid provincie Overijssel – zienswijze gemeente Hardenberg, pagina 124-125 (opent in een nieuw tabblad)
Lokaal eigendom en zeggenschap
Hardenberg en provincie Overijssel streven naar minimaal 50% lokaal eigendom bij nieuwe duurzame-energieprojecten.
RB26-033 legt daarbij vooral de nadruk op financiële deelname. Het officiële Energieprogramma Hardenberg gebruikt een bredere omschrijving: economisch én juridisch eigendom, inclusief zeggenschap. Het programma stelt ook dat mensen met een omgevingsbelang de mogelijkheid tot zeggenschap moeten krijgen, óók wanneer zij het project niet zelf kunnen financieren.
Voor Ondersloot is nog niet duidelijk welke definitie wordt toegepast, welk gebied als lokaal geldt en of inwoners aan beide zijden van de gemeentegrens onder gelijke voorwaarden kunnen deelnemen.
Bron: Programma voor Gemeente Hardenberg – Spoor 9 (opent in een nieuw tabblad)
Belangrijkste momenten voor Hardenberg
“Betrokken” betekent niet automatisch “bevoegd gezag”. Uit de geraadpleegde bronnen blijkt geen formele rol van Hardenberg bij de besluitvorming over Windpark Ondersloot.
Rol bij De Veenwieken
2015
Gemeentelijke behandeling van de start van de procedures voor Windpark De Veenwieken. Oriënterende ronde, 22 september 2015 (opent in een nieuw tabblad) en gemeenteraad, 10 november 2015 (opent in een nieuw tabblad).
Formele rol van Hardenberg: gemeentelijke behandeling van de procedures voor De Veenwieken.
2016
Behandeling van bestemmingsplan, beeldkwaliteitscriteria en omgevingsvergunning voor De Veenwieken. Oriënterende ronde, 13 september 2016 (opent in een nieuw tabblad) en gemeenteraad, 26 september 2016 (opent in een nieuw tabblad).
Formele rol van Hardenberg: de gemeenteraad stelde het bestemmingsplan vast. Volgens Staatscourant 2016, 53717 verleende het college de omgevingsvergunning voor zes turbines (vier in Hardenberg, twee in Ommen); zie het dossier De Veenwieken, onderdeel 4.
Begin 2020
Volgens de Omgevingsvisie van Hardenberg is De Veenwieken gerealiseerd en in gebruik genomen.
Bron: Omgevingsvisie Hardenberg.
Betrokkenheid bij het dossier Ondersloot
2024
Hardenberg en provincie maken programmeringsafspraken. Hardenberg vraagt bij het provinciale windbeleid aandacht voor onder meer lokaal eigendom en ruimtelijke cumulatie. Reactienota windbeleid, pagina 124-125 (opent in een nieuw tabblad).
Formele rol van Hardenberg: partij bij afspraken over het eigen grondgebied; geen formele rol bij Ondersloot.
23 juni 2026
College Hardenberg besluit de gemeenteraad via RB26-033 over de stand van zaken rond windenergie te informeren. Collegebesluiten (opent in een nieuw tabblad).
Formele rol van Hardenberg: informeren van de eigen gemeenteraad; geen besluit over Ondersloot.
24 juni 2026
RB26-033 wordt aan de gemeenteraad verzonden. Raadsbrief RB26-033 (opent in een nieuw tabblad).
Formele rol van Hardenberg: informeren van de eigen gemeenteraad; geen besluit over Ondersloot.
Op de Tijdlijn Windpark Ondersloot staan daarnaast het bestuurlijk overleg tussen provincie, Ommen en Hardenberg van21 maart 2024en de schriftelijke vervolgvragen van FVD en OpKoers.nu van10 september 2026.
Provinciale context
2023
Provincie Overijssel neemt meer regie over windenergie na de motie “Grip op Wind”.
Hardenberg was hierbij geen besluitnemer; besluit door Provinciale Staten.
18 juni 2026
Provincie Overijssel selecteert Windpark Ondersloot 3 in de gemeente Ommen. Nieuwsbericht provincie Overijssel (opent in een nieuw tabblad).
Hardenberg was hierbij geen besluitnemer; besluit door de provincie.
Lessen uit eerdere besluitvorming
Bij De Veenwieken volgden de vergunningen niet de gemeentegrens. Wat dat voor bewoners betekent, staat in het dossier:bevoegd gezag en gevolgen voor bewoners.
Bekijk alle gebeurtenissen waarbij gemeente Hardenberg betrokken was.
Op de Tijdlijn Windpark Ondersloot staat ook de beantwoording van 6 oktober 2026. De tijdlijn is niet aangevuld met algemene informatie over De Veenwieken.
Mogelijk actualiteitsverschil in de samenvatting
Actualiteitsverschil binnen RB26-033
RB26-033 is gedateerd op 23 juni 2026, vijf dagen na de provinciale selectie van Ondersloot. In de bestuurlijke samenvatting staat nog dat de selectie in Ommen ‘op korte termijn’ zal plaatsvinden. Verderop in dezelfde brief staat wel dat de selectie halverwege juni bekend is gemaakt.
Dit lijkt erop te wijzen dat de samenvatting na de selectie niet volledig is bijgewerkt. Op basis van alleen dit document kan niet worden vastgesteld hoe dit verschil is ontstaan.
Analyse Leefbaar Stegeren.
Openstaande vragen
Onderstaande vragen zijn op basis van de geraadpleegde openbare documenten nog niet volledig beantwoord. Zie ook alle vragen aan de gemeente.
- Wanneer werd Hardenberg voor het eerst over het initiatief Ondersloot geïnformeerd?
- Welke contacten vonden plaats met provincie Overijssel, gemeente Ommen en Pure Energie?
- Welke concrete acties heeft Hardenberg genomen als vertegenwoordiger van lokale belangen?
- Welke gebieden en woningen aan de Hardenbergse zijde worden als betrokken omgeving beschouwd?
- Waarom wordt Rheezerveen in RB26-033 wel genoemd en Dedemsvaart niet?
- Hoe en wanneer worden inwoners rechtstreeks geïnformeerd?
- Welke onderwerpen, varianten en maatregelen brengt Hardenberg concreet in bij de NRD of het onderzoeksplan en later bij de ontwerpbesluiten?
- Hoe worden de gezamenlijke effecten met De Veenwieken projectspecifiek uitgewerkt voor geluid, slagschaduw, landschap en de relevante woningen en locaties?
- Welke definitie en geografische afbakening gelden voor 50% lokaal eigendom?
- Hoeveel tijd en welke stukken ontvangt de gemeenteraad voordat het college een zienswijze of ander gemeentelijk besluit over Ondersloot 3 vaststelt?
Wat kunnen inwoners nu doen?
Volg officiële bekendmakingen
Controleer publicaties van provincie Overijssel, gemeente Hardenberg en Overheid.nl. Officiële termijnen zijn altijd leidend.
Stel vragen aan Hardenberg
Vraag college en raadsfracties hoe zij inwoners van Rheezerveen en Dedemsvaart vertegenwoordigen.
Lever documenten en ervaringen aan
Inwoners kunnen relevante brieven, antwoorden, uitnodigingen en ervaringen met De Veenwieken delen via info@leefbaarstegeren.nl.
Blijf op de hoogte
Nieuwe stukken en bijeenkomsten meldt Leefbaar Stegeren via Doe mee en via de Facebookpagina (opent in een nieuw tabblad).
Let op
Een vraag aan de gemeente, een burgerinitiatief of politieke actie is niet automatisch een formele zienswijze, bezwaar of beroep. Controleer formele mogelijkheden en termijnen altijd in de officiële bekendmaking.
Bekijk de vergelijking tussen Ommen en Hardenberg
Bronnen en documenten
23 bronnenToon alle bronnenVerberg bronnen
College van burgemeester en wethouders van Hardenberg
Beantwoording schriftelijke vragen fracties FVD en OpKoers.nu – Vervolgvragen windturbines
6 oktober 2026 · Primaire bestuurlijke bron / officiële beantwoording schriftelijke vragen · officiële toelichting
Fracties FVD en OpKoers.nu, gemeenteraad Hardenberg
Schriftelijke vragen fracties FVD en OpKoers.nu – Vervolgvragen windturbines
10 september 2026 · Primaire bestuurlijke bron / schriftelijke vragen · officiële toelichting
Gemeente Hardenberg
Brief gemeente Hardenberg aan Gedeputeerde Staten, verzonden 5 april 2024
5 april 2024 · Primair gemeentelijk bestuurlijk stuk (brief) · officiële toelichting
Provincie Overijssel
Reactienota zienswijzen ontwerp-PPE, ontwerp-windregels en Omgevingseffectrapportage (2024)
2024 · Reactienota · officiële toelichting
PDF openen (opent in een nieuw tabblad)Alternatieve toegankelijke versie bij dinkelland.nl (opent in een nieuw tabblad)
Gemeente Hardenberg
Motie compensatie programmeringsafspraken, gemeenteraad Hardenberg 14 mei 2024
14 mei 2024 · Aangenomen motie (politiek besluit/verzoek van de gemeenteraad) · officiële toelichting
Gemeente Hardenberg
Ondertekend raadsvoorstel en besluit programmeringsafspraken Hardenberg, 14 mei 2024
14 mei 2024 · Primair gemeentelijk bestuurlijk stuk (raadsbesluit) · officiële toelichting
lokaleregelgeving.overheid.nl
Programma voor Gemeente Hardenberg
officiële toelichting
hardenberg.nl
Gemeente Hardenberg – collegebesluiten 23 juni 2026
2026 · officiële toelichting
Provincie Overijssel
Provincie Overijssel — selectie windaanvraag gemeente Ommen
18 juni 2026 · Nieuwsbericht provincie · officiële bekendmaking
Gemeente Hardenberg
Raadsvoorstel programmeringsafspraken windenergie Hardenberg
april 2024 · Primair gemeentelijk bestuurlijk stuk (raadsvoorstel) · officiële toelichting
Gemeente Hardenberg
E-mail gedeputeerde aan wethouder Hardenberg, 28 maart 2024
28 maart 2024 · Primaire bestuurlijke correspondentie tussen de gedeputeerde van Overijssel en de wethouder van Hardenberg, opgenomen in het openbare gemeentelijke raadsdossier. · officiële toelichting
Gemeente Hardenberg
Agenda en vergaderdossier oriënterende ronde Hardenberg, 16 april 2024
16 april 2024 · Primair gemeentelijk bestuurlijk stuk (agenda en vergaderdossier) · officiële toelichting
Gemeente Hardenberg
Vergaderdossier gemeenteraad Hardenberg, 14 mei 2024 — programmeringsafspraken
14 mei 2024 · Primaire gemeentelijke bestuurlijke stukken (officieel vergaderdossier) · officiële toelichting
Gemeente Hardenberg
Evaluatie gebiedsproces duurzame energieopwekking Hardenberg
25 april 2023 · Gemeentelijke evaluatie, uitgevoerd door I&O Research · officiële toelichting
Gemeente Hardenberg
Omgevingsvisie Landstad Hardenberg
doorlopend · Vastgesteld gemeentelijk beleidsdocument · officiële toelichting
Gemeente Hardenberg
Nota Vergroting productiecapaciteit duurzame energieopwekking gemeente Hardenberg
2017 · Vastgesteld gemeentelijk beleidsdocument · officiële toelichting
hardenberg.raadsinformatie.nl
Gemeenteraad De Veenwieken, 26 september 2016
2016 · officiële toelichting
hardenberg.raadsinformatie.nl
Oriënterende ronde De Veenwieken, 13 september 2016
2016 · officiële toelichting
hardenberg.raadsinformatie.nl
Gemeenteraad De Veenwieken, 10 november 2015
2015 · officiële toelichting
hardenberg.raadsinformatie.nl
Oriënterende ronde De Veenwieken, 22 september 2015
2015 · officiële toelichting
Gemeente Hardenberg
Windenergie en provinciaal windbeleid – projecten in Hardenberg
doorlopend · Webpagina · officiële toelichting
Deze bron beschrijft windbeleid en projecten in de gemeente Hardenberg. De informatie is regionale achtergrond en vormt geen besluit of projectspecifieke vaststelling voor Windpark Ondersloot.
hardenberg.raadsinformatie.nl
Gemeente Hardenberg – RB26-033 Raadsbrief Stand van zaken windenergie
officiële toelichting
detoren.net
De Toren – FVD en OpKoers.nu willen hardere garanties rond windturbines, 16 september 2026 (journalistieke berichtgeving, secundair)
2026 · journalistiek
Bekijk ook het volledige bronnenregister.