Lokale energiealternatieven
Energiebesparing en efficiënt gebruik
Energie die niet nodig is, hoeft ook niet te worden opgewekt of getransporteerd. Daarom zien wij besparing als eerste stap.
Wat is het?
Onder energiebesparing en efficiënt gebruik verstaan wij onder meer:
- isolatie van gebouwen en vermindering van het energiegebruik;
- efficiëntere installaties, verlichting, pompen, ventilatie en koeling;
- warmteterugwinning en benutting van restwarmte;
- procesoptimalisatie bij bedrijven;
- energiemanagement: meten, sturen en verbruik verschuiven.
Waarom is het lokaal relevant?
Besparing gebeurt in woningen en bedrijven in de gemeente zelf en vraagt geen nieuwe ruimtelijke ingreep in het landschap. Iedere bespaarde kilowattuur hoeft niet lokaal of elders te worden opgewekt en hoeft niet over het net.
Toepassingsmogelijkheden per sector
- Woningen: isolatie, ventilatie met warmteterugwinning, zuinige apparaten en bewust verbruik. Algemene publieksuitleg hierover geeft Milieu Centraal, een onafhankelijke voorlichtingsorganisatie (secundaire bron, geen overheidsbron).
- Agrarische bedrijven: bijvoorbeeld melkkoeling met warmteterugwinning, efficiënte ventilatie en verlichting in stallen en slimme aansturing van pompen.
- Recreatie en horeca: verwarming, warm water, koeling en keukens zijn hier vaak grote posten.
- Middenstand en utiliteitsgebouwen: verlichting, koeling, gebouwbeheersystemen en isolatie van winkels, scholen, sporthallen en kantoren.
Voor bedrijven en maatschappelijke instellingen geldt vanaf een bepaald energiegebruik per locatie een wettelijke energiebesparingsplicht. Volgens de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) rapporteren zij daarover eens in de vier jaar via de informatieplicht, en geldt voor sommige sectoren vanaf 10 miljoen kWh elektriciteit of 170.000 m³ aardgas(equivalent) per jaar per locatie een onderzoeksplicht. RVO verwijst daarbij naar de erkende maatregelenlijst energiebesparing (EML).
Welke energie of energiedienst levert het?
Besparing produceert geen energie: het vermindert de vraag naar elektriciteit, warmte of gas. Welke bijdrage dat in Ommen kan leveren, is niet bekend. Er is geen openbare, lokale potentieanalyse waaruit blijkt hoeveel energie in Ommen en omgeving kan worden bespaard. Wij noemen daarom bewust geen percentage en rekenen besparing niet om naar een hoeveelheid windenergie die zou kunnen vervallen.
Voordelen, beperkingen en gevolgen voor de leefomgeving
- Voordelen: geen ruimtebeslag, lagere energierekening, minder netbelasting en direct toepasbaar met bestaande technieken.
- Beperkingen: investeringen, beschikbaarheid van vakmensen, eigendom en huurverhoudingen, en het risico dat besparing elders wordt tenietgedaan door nieuw verbruik zoals elektrificatie van warmte en vervoer.
- Leefomgeving: nauwelijks zichtbare gevolgen; buitenunits van installaties kunnen wel geluid geven.
- Relatie met het net: minder verbruik verlaagt de belasting van het net, maar besparing alleen lost netcongestie niet op. Zie Netcongestie.
Wat kunnen gemeente en ondernemers lokaal doen?
- voorlichting en energieadvies voor inwoners en ondernemers;
- toezicht op de energiebesparingsplicht via de omgevingsdienst;
- gezamenlijke inkoop of collectieve aanpak per wijk, buurtschap of bedrijventerrein;
- afspraken met ondernemersverenigingen en woningcorporaties;
- gemeentelijk vastgoed als voorbeeld.
Openstaande vraag
Wat moet nog onafhankelijk worden onderzocht?
Een relevante vraag waarop wij in de gecontroleerde openbare bronnen nog geen volledig antwoord hebben gevonden. Een openstaande vraag is geen beschuldiging.
- Wat is het huidige energiegebruik per sector in Ommen?
- Welk besparingspotentieel is realistisch, en tegen welke kosten?
- Hoe verhoudt besparing zich tot de verwachte groei door elektrificatie?
- Welke instrumenten kan de gemeente zelf inzetten?
Wat betekent dit voor Windpark Ondersloot 3?
- Deze mogelijkheid hoort thuis in een integrale vergelijking van manieren om aan de energieopgave te werken. Besparing vermindert de vraag naar energie, maar produceert zelf geen energie.
- Elektriciteit, warmte, gas, besparing en opslag zijn verschillende grootheden. Zij kunnen niet automatisch tegen de verwachte windproductie worden weggestreept.
- Een eventuele verlaging van de windopgave vraagt een expliciete beleidskeuze van de gemeente en/of de provincie. Deze pagina stelt niet vast dat zo’n verlaging mogelijk is.
- Lokale gegevens die nog ontbreken: huidig energiegebruik per sector; een lokale besparingspotentieanalyse; de verwachte groei van het elektriciteitsgebruik.
Ons standpunt
Ons standpunt
Het standpunt van Stichting Leefbaar Stegerveld. Dit is onze opvatting en geen vastgesteld feit.
Wij vinden dat besparing de eerste stap moet zijn in iedere afweging over nieuwe opwekking. Zolang er geen controleerbare lokale potentieanalyse is, presenteren wij besparing niet als berekende vervanging van windenergie, maar wel als onmisbaar onderdeel van een volwaardige vergelijking.
Bronnen en documenten
Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO)
Energiebesparingsplicht — Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO)
officiële toelichting
Milieu Centraal
Energie besparen — Milieu Centraal
Publieksvoorlichting (secundaire onafhankelijke voorlichtingsbron) · bron van betrokken organisatie
Onafhankelijke voorlichtingsorganisatie, geen primaire of officiële overheidsbron. Niet gebruikt als onderbouwing van wettelijke verplichtingen, technische prestaties of lokale potentie.
Bekijk ook de rubriek Rijksoverheid en officiële instanties in het volledige bronnenregister. De bronnen van deze pagina staan in meerdere rubrieken.