Overzicht
De gevolgen voor gezondheid, leefomgeving, natuur en waarde, verdeeld over negen onderwerpen.
Windturbines van 280 meter hebben gevolgen voor de mensen die er dichtbij wonen. In de door ons gecontroleerde openbare stukken hebben wij voor Windpark Ondersloot nog geen locatiespecifiek onderzoek naar deze gevolgen aangetroffen. Op deze pagina’s brengen wij bij elkaar wat daarover bekend is, en wat nog niet bekend is. Wij maken daarbij steeds onderscheid tussen effecten die zijn aangetoond, statistische verbanden uit onderzoek, ervaringen van omwonenden en claims waarvan het oorzakelijke verband niet is aangetoond.
Deze pagina bespreekt onderzoek en openbare informatie over mogelijke gevolgen van windenergie. Algemene onderzoeksresultaten zijn niet automatisch één-op-één toepasbaar op Windpark Ondersloot.
Dat onderscheid is nodig, omdat in het debat over windenergie veel met stelligheid wordt beweerd. Onderzoek laat een duidelijk verband zien tussen windturbinegeluid en ervaren hinder. Voor slaapverstoring en andere gezondheidseffecten zijn aanwijzingen gevonden, maar de onderzoeksresultaten zijn minder eenduidig. Daarom zijn een zorgvuldige beoordeling van de lokale situatie en transparante monitoring belangrijk. Wij schrijven dan ook niet dat onderzoek iets bewijst wanneer de bron een verband of een ervaring beschrijft.
Iedere themapagina volgt dezelfde opbouw: een samenvatting, de mogelijke betekenis voor omwonenden, wat onderzoek en bronnen zeggen, wat nog onzeker is en wat dit betekent voor Windpark Ondersloot. Belangrijke feitelijke uitspraken zijn waar mogelijk direct van een bronverwijzing voorzien; het volledige overzicht staat in het centrale bronnenregister.
Wij nemen ook internationaal onderzoek op dat géén effect vindt, en benoemen dat uitdrukkelijk. In de wetenschappelijke literatuur worden voor verschillende andere gezondheidseffecten dan hinder geen consistente verbanden gevonden, terwijl het verband tussen windturbinegeluid en ernstige hinder juist wel breed wordt bevestigd. De onderzoeken waarop dit berust staan met auteur, jaar en link op Gezondheid. Wij laten die uitkomsten staan zoals ze zijn, ook waar ze onze zorgen niet ondersteunen.
Internationale wetenschap maakt de zorgen over hinder, landschap, woningwaarde en natuur beter onderbouwd, maar bewijst niet vooraf hoe groot de gevolgen van Windpark Ondersloot worden. Juist daarom zijn onafhankelijke, lokale en cumulatieve onderzoeken noodzakelijk.
Leefbaar Stegeren verzet zich tegen Windpark Ondersloot. Naar de gevolgen voor omwonenden, natuur, landschap en recreatie van Windpark Ondersloot hebben wij in de door ons gecontroleerde openbare stukken geen locatiespecifiek onderzoek aangetroffen, ook niet in samenhang met Windpark De Veenwieken. Op deze website maken wij daarom zichtbaar onderscheid tussen wetenschappelijke bevindingen, ervaringen en zorgen van bewoners, onze eigen analyse en gevolgen die voor Ondersloot nog niet zijn vastgesteld.
Onze positie verandert niets aan de eisen die wij aan onze informatie stellen: bronnen moeten controleerbaar zijn, onzekerheden worden benoemd en onderzoek dat geen negatief effect vindt, wordt eveneens vermeld.
Op iedere inhoudelijke pagina binnen Gevolgen gebruiken wij dezelfde vier categorieën. Zo is in één oogopslag te zien hoe stevig een bevinding is onderbouwd.
Feitelijke conclusies baseren wij op primaire en wetenschappelijke bronnen. Voor regels, beleid en procedures gebruiken wij officiële bronnen van overheden en toezichthouders. Journalistieke artikelen gebruiken wij voor actualiteit, praktijkvoorbeelden en de maatschappelijke discussie, niet als bewijs van een omstreden feit.
Bronnen van initiatiefnemers, actiegroepen, brancheorganisaties en andere belanghebbenden — waaronder wijzelf — presenteren wij herkenbaar als zodanig. Zo’n bron mag worden gebruikt, maar niet als onafhankelijke bevestiging van een betwiste feitelijke conclusie.
Eén onderzoek, incident of ervaringsverhaal bewijst niet dat hetzelfde bij Ondersloot zal optreden. Andersom betekent het ontbreken van sluitend bewijs niet dat een zorg onterecht of niet onderzoekwaardig is. Wij houden conclusies daarom steeds gescheiden van vragen die lokaal nog moeten worden onderzocht.
Wij onderscheiden bronnen naar soort: wetenschappelijk onderzoek, systematische review, officiële overheid of toezichthouder, rechtspraak, onderzoeks- of kennisinstituut, journalistieke bron, praktijkcasus, initiatiefnemer of brancheorganisatie, en bewonersorganisatie of andere belanghebbende. Waar dat voor de lezer uitmaakt, benoemen wij die soort bij de bron zelf.
Effecten van een windpark laten zich niet altijd los van elkaar beoordelen. Wie in het gebied woont, ervaart geluid, slagschaduw, zicht, verlichting en bestaande belasting van weg- en bedrijvigheid bij elkaar. Voor Ondersloot kan daarbij ook de samenhang met Windpark De Veenwieken relevant zijn.
Wij doen op dit moment geen uitspraak over de omvang van cumulatieve effecten. Wat daarvoor nodig is, zijn berekeningen en onderzoek. Op de pagina’s over geluid, slagschaduw, natuur, gezondheid en landschap benoemen wij cumulatie daarom telkens als apart beoordelingspunt.
Praktijkvoorbeelden ondersteunen de acht gevolgenthema’s met ervaringen, metingen, incidenten en rechterlijke uitspraken bij andere windparken. Ze vormen geen voorspelling voor Windpark Ondersloot, maar laten zien welke effecten en onderzoeksvragen in de praktijk aandacht kunnen vragen.
Vergelijkbare situaties rond geluid, natuur, landschap, veiligheid en rechtspraak, steeds met aandacht voor de bronstatus en de beperkingen van de vergelijking.
Bekijk de praktijkvoorbeeldenNederlands onderzoek onder omwonenden van vier windparken, in opdracht van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat en RVO. Een vragenlijst ging naar een steekproef van 8.400 omwonenden; ongeveer 2.200 mensen namen deel. Geluid komt naar voren als de meest genoemde bron van hinder.
TNO, 2022 (rapport TNO 2022 P10127)
Onderzoek op basis van transactiedata naar het effect van windturbines op de verkoopwaarde van nabijgelegen woningen.
RVO, 2019
Uitleg van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland over het ontstaan van slagschaduw, de geldende regels en de mogelijkheid van een stilstandvoorziening.
RVO
Informatie van het Informatiepunt Leefomgeving over nadeelcompensatie bij waardedaling door ruimtelijke ontwikkelingen.
IPLO
Veel vragen over geluid, afstandsnormen, gezondheid en het proces zijn los beantwoord.
Naar de veelgestelde vragen