Vragen over Windpark Ondersloot

Er zijn plannen om vier windmolens te plaatsen die volgens de actuele projectinformatie tot 280 meter hoog kunnen worden, in de onmiddellijke nabijheid van Windpark De Veenwieken, met tien windmolens van 150 meter.

Het zoekgebied ligt in het noordelijke buitengebied van Stegeren.

Deze vraag gaat uitsluitend over het aantal turbines, de maximale tiphoogte, de exacte posities en het definitieve turbinetype.

De vraag of de ruimtelijk-technische quickscan met een referentieturbine van 225 meter nog toereikend is voor het geselecteerde plan met turbines tot 280 meter, is een zelfstandige vraag: “Is de ruimtelijk-technische quickscan met een referentieturbine van 225 meter nog toereikend voor de beoordeling van het geselecteerde plan met turbines tot 280 meter?” (#toereikendheid-quickscan-225-280).

De ruimtelijk-technische quickscan uit 2023 gebruikte een referentieturbine met een tiphoogte van 225 meter.

Volgens de actuele projectinformatie kunnen de turbines van het in 2026 geselecteerde plan een tiphoogte tot 280 meter krijgen. Het verschil bedraagt 55 meter.

Het gaat om verschillende stappen en verschillende documenten. Er is niet aangetoond dat binnen één onderzoek het turbineontwerp van 225 naar 280 meter is verhoogd.

De openstaande vraag is welke onderdelen van de quickscan nog bruikbaar zijn en welke locatiespecifieke beoordelingen opnieuw of aanvullend moeten worden uitgevoerd voor het geselecteerde plan.

WAT WETEN WE NOG NIET? Bij die mededeling hebben wij geen openbaar leveranciersoverzicht, marktconsultatie of technisch onderzoek aangetroffen. Daarom nemen wij niet als vastgesteld feit over dat turbines van 150 meter niet verkrijgbaar zijn. Evenmin is aangetoond dat zij wel verkrijgbaar zijn.

Over het aantal turbines en de tiphoogte van het geselecteerde plan zelf gaat de vraag “Hoeveel turbines komen er bij Ondersloot en hoe hoog worden ze precies?” (#aantal-en-hoogte).

Het gebied ligt binnen een van de drie windzoekgebieden die de gemeenteraad van Ommen op 22 juni 2023 heeft vastgesteld. De aanvraag die in juni 2026 door de provincie is geselecteerd, wordt aangeduid als Ondersloot 3.

De gevolgen zijn niet beperkt tot Stegeren: ook inwoners van Ommen, Rheezerveen en Dedemsvaart kunnen zicht op of hinder van het park ondervinden. Dat moet in de vervolgprocedure worden onderzocht.

WAT WETEN WE NOG NIET? Uit de nu openbare stukken blijkt nog niet volledig wanneer, door wie en op welke grondslag de wijziging van drie naar vier turbines is toegelaten. Dit is een nog niet openbaar verklaarde wijziging.

Wij trekken hieruit geen conclusie over de rechtmatigheid van de wijziging. Deze vraag is een verzoek om de stukken en de uitleg openbaar te maken.

WAT WETEN WE NOG NIET? De openbare stukken vermelden niet waarom de aanvragen zijn ingetrokken en of daarover is overlegd of zijn afspraken gemaakt. Het ontbreken van die informatie bewijst niet dat zulke afspraken er wel of niet waren.

WAT WETEN WE NOG NIET? Of de aanvraag juridisch op naam staat van Pure Energie zelf of van een afzonderlijke projectvennootschap, en welke rechtspersoon uiteindelijk vergunninghouder wordt, hebben wij uit de tot nu toe onderzochte openbare bronnen niet kunnen vaststellen.

Wij maken daarom steeds onderscheid tussen Pure Energie als organisatie of merk en een eventuele juridische projectvennootschap.

WAT WETEN WE NOG NIET? Welke bepalingen uit het PPE 2026 en de actuele Omgevingsverordening de provincie op Ondersloot toepast, welke overgangsregels gelden voor een aanvraag die vóór 1 januari 2026 is ingediend, en waar die keuze openbaar wordt gemotiveerd.

WAT WETEN WE NOG NIET? Hoe deze punten in de onderzoeksopzet en het MER voor Ondersloot terugkomen, en waar dat zichtbaar wordt.

Op 16 juni 2026 hebben Gedeputeerde Staten Provinciale Staten geïnformeerd dat de aanvraag voor Windpark Ondersloot 3 met vier windturbines is geselecteerd.

Selectie betekent dat de aanvraag verder mag worden uitgewerkt. Eerst volgen onderzoek, participatie, milieueffectbeoordeling, een ontwerp-projectbesluit met zienswijzen en pas daarna een definitief besluit. Gedeputeerde Staten geven zelf aan dat deze procedure enkele jaren kan duren.

De provincie gaat eerst in gesprek met de initiatiefnemer over een samenwerkings- en anterieure overeenkomst, met onder meer afspraken over kostenverdeling, samenwerking, ontmanteling en een calamiteitenprotocol.

Daarna publiceert de provincie een kennisgeving van het voornemen voor het project. Die kennisgeving vormt volgens Gedeputeerde Staten de formele start van de projectprocedure. Vervolgens is er een startbijeenkomst voor omwonenden en belanghebbenden en volgt het onderzoek naar de gevolgen voor de omgeving.

Peildatum 21 augustus 2026: wij hebben nog geen gepubliceerde kennisgeving van het voornemen en geen participatieplan voor Ondersloot 3 aangetroffen. Publicatie van die kennisgeving is het eerstvolgende controlemoment.

Voordat een milieueffectrapport kan worden opgesteld, moet worden bepaald welke onderwerpen, alternatieven en effecten in het onderzoek worden meegenomen. Dat kan worden vastgelegd in een Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD).

Die fase is bepalend, omdat daar wordt vastgelegd welke alternatieven, opstellingen en effecten — zoals geluid, slagschaduw, natuur, gezondheid en cumulatie — worden onderzocht en hoe diepgaand dat gebeurt.

Het milieueffectrapport (MER) maakt de milieugevolgen van een project zichtbaar, zodat het bevoegd gezag die gevolgen volwaardig kan meewegen bij de besluitvorming.

Onderwerpen die aan de orde kunnen komen zijn geluid, slagschaduw, natuur, landschap, gezondheid, veiligheid, cumulatie en alternatieven. Het MER zelf geeft geen toestemming om te bouwen.

De Veenwieken laat zien dat inspraak, onderzoek en formele beantwoording niet vanzelf garanderen dat een plan wordt aangepast of dat toezeggingen na realisatie openbaar controleerbaar zijn.

De Veenwieken biedt lessen over de eerdere NRD- en MER-procedure, ervaringen na realisatie, cumulatieve belasting, financiële afspraken en klachtenafhandeling. Ook blijkt dat de vergunningverlening over Hardenberg en provincie Overijssel is verdeeld, waarbij gemeente Ommen geen vergunning verleende voor de vijf turbines op haar grondgebied. Deze geschiedenis bepaalt niet automatisch de uitkomst voor Ondersloot, maar laat wel zien welke onderwerpen vooraf duidelijk en controleerbaar moeten worden geregeld.

In de uitspraak van 20 december 2017 (ECLI:NL:RVS:2017:3504) over Windpark De Veenwieken voerden onder anderen omwonenden, het college van B&W van Ommen en een inwoner van Stegeren aan dat belangrijke keuzes al vroeg waren gemaakt.

De Afdeling bestuursrechtspraak verwierp dat bezwaar en wees erop dat op verschillende momenten — 2003, 2014, 2015 en 2016 — inspraakreacties en zienswijzen konden worden ingediend en dat die inhoudelijk bij de besluitvorming waren betrokken. De beroepen werden ongegrond verklaard.

De Veenwieken viel onder de toenmalige Wet ruimtelijke ordening en de Crisis- en herstelwet; Ondersloot valt onder de Omgevingswet. De uitspraak laat wel zien hoezeer het gewicht van vroegtijdige inspraak meeweegt.

Na de selectie sluiten provincie en initiatiefnemer eerst een samenwerkings- en anterieure overeenkomst. Daarna publiceert de provincie de kennisgeving van het voornemen; die vormt volgens Gedeputeerde Staten de formele start van de projectprocedure.

Vervolgens komen een startbijeenkomst, participatie en het bepalen van de reikwijdte en het detailniveau van het milieuonderzoek aan de orde, eventueel via een Notitie Reikwijdte en Detailniveau. Daarna worden het milieueffectrapport en de overige onderzoeken opgesteld.

Daarna volgt een ontwerp-projectbesluit dat samen met het MER ter inzage gaat. In die fase kunnen zienswijzen worden ingediend, die de provincie moet beoordelen en beantwoorden voordat een definitief projectbesluit en de benodigde vergunningen worden vastgesteld. Tegen dat definitieve besluit kan, afhankelijk van de toepasselijke rechtsgang, beroep openstaan bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.

De precieze NRD-procedure voor Ondersloot is nog niet bekend.

Na een definitief besluit kan, afhankelijk van de toepasselijke procedure en rechtsgang, beroep openstaan bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Bij een projectbesluit is dat doorgaans beroep in eerste en enige aanleg; een bezwaarfase ontbreekt dan.

De Afdeling beoordeelt onder meer de gevolgde procedure, de kwaliteit en volledigheid van het onderzoek, de belangenafweging, de motivering en de toepassing van wet- en regelgeving. De Afdeling maakt geen nieuwe politieke of beleidsmatige afweging.

Wie zienswijzen heeft ingediend, staat in de beroepsfase doorgaans sterker. Bewaar daarom ingediende reacties, zienswijzen en de antwoorden daarop zorgvuldig.

Voor Windpark Ondersloot is Provincie Overijssel het bevoegd gezag voor de provinciale projectprocedure. De gemeente Ommen blijft betrokken via onder meer haar beleid, advisering, participatie en belangenbehartiging, maar neemt niet het provinciale projectbesluit.

Na selectie volgen achtereenvolgens een overeenkomst met de initiatiefnemer, een kennisgeving van het voornemen, participatie, onderzoek en milieueffectrapportage, een ontwerp-projectbesluit met zienswijzen en pas daarna een definitief projectbesluit met de benodigde vergunningen.

Gedeputeerde Staten geven zelf aan dat dit traject enkele jaren kan duren.

Zoekgebied: een gebied dat een bestuursorgaan aanwijst om te onderzoeken of windenergie daar ruimtelijk mogelijk is. Een zoekgebied is geen goedkeuring van een concreet park.

Projectbesluit: het besluit waarmee het bevoegd gezag onder de Omgevingswet een project mogelijk maakt, inclusief de benodigde toestemmingen.

MER (milieueffectrapport): het rapport waarin de milieugevolgen en alternatieven in beeld worden gebracht. Een plan-MER hoort bij beleid of plannen op hoofdlijnen; een project-MER hoort bij een concreet project en is gedetailleerder.

NRD (Notitie Reikwijdte en Detailniveau): de notitie waarin vooraf wordt vastgelegd welke onderwerpen, alternatieven en detailniveaus in het MER worden onderzocht. Dit is een belangrijk moment om ontbrekende onderwerpen te benoemen.

Bij windprojecten van deze omvang ligt het bevoegd gezag in beginsel bij de provincie. De provincie coördineert de procedure, legt het ontwerpbesluit ter inzage en neemt het definitieve besluit.

De gemeente Ommen blijft betrokken via haar eigen beleid, advisering, participatie en belangenbehartiging voor inwoners.

Omdat het juridische kader verschilt, kunnen procedurele en juridische conclusies uit De Veenwieken niet één-op-één op Ondersloot worden toegepast. Termijnen, besluitvormen, inspraakmomenten en rechtsgang wijken af.

De Veenwieken blijft wel relevant als historische en bestuurlijke vergelijking: het laat zien hoe lokale belangen, toerisme, landschap en gemeentelijke standpunten destijds zijn behandeld en gewogen.

Waar op deze website naar De Veenwieken wordt verwezen, gaat het dus om een vergelijking in de tijd en niet om een juridische gelijkstelling.

WAT WETEN WE NU? Via het Woo-portaal van de provincie zijn inmiddels het selectierapport van oktober 2025 en het selectierapport na de bezwaarprocedure openbaar, met rangschikking en punten per aanvraag. Gedeputeerde Staten besloten op 7 oktober 2025 aanvankelijk alle aanvragen in Ommen af te wijzen (verzonden 10 oktober 2025); na bezwaar is Ondersloot 3 geselecteerd.

WAT WETEN WE NOG NIET? De samenstelling van het beoordelingsteam, of externe adviseurs zijn ingeschakeld, en wanneer en op welke grondslag Ondersloot 3 van drie naar vier turbines is gewijzigd.

Het ontbreken van openbare stukken betekent niet dat de beoordeling onzorgvuldig is geweest.

WAT WETEN WE NOG NIET? Welke onderzoeksbureaus voor Ondersloot worden ingeschakeld, met welke uitgangspunten wordt gerekend en op welke wijze onafhankelijke toetsing plaatsvindt, is nog niet openbaar. Ook de samenstelling en werkwijze van een eventuele omgevingsraad of participatiegroep is nog niet bekendgemaakt.

Peildatum 21 augustus 2026: na de selectie van 18 juni 2026 hebben wij nog geen openbaar onderzoeksprogramma en geen participatieplan aangetroffen. Een volgend controlemoment is de publicatie van de kennisgeving van het voornemen.

Deze vraag gaat over de inhoud en reikwijdte van de geluidsberekeningen: welke bronvermogens, meteogegevens, gevelpunten, cumulatie met De Veenwieken en toetsingswaarden worden gebruikt. Wie opdracht geeft, betaalt en controleert, staat in de afzonderlijke vraag over het opdrachtgeverschap; laagfrequent geluid en infrageluid hebben een eigen vraag.

Deze vraag gaat uitsluitend over opdrachtgeverschap, bekostiging en onafhankelijke controle. Welke berekeningen inhoudelijk worden uitgevoerd, staat bij “Welke onafhankelijke geluidsberekeningen worden uitgevoerd?”; laagfrequent geluid en infrageluid hebben een eigen vraag.

Lden betekent een jaargemiddeld geluidsniveau gebaseerd op de gemiddelden per dag, avond en nacht. Lnight is het jaargemiddelde geluidsniveau van de nacht. Beide worden uitgedrukt in decibel (dB).

Voor de meeste windparken die al draaien of nu worden gebouwd geldt een norm van 47 dB Lden en 41 dB Lnight. De nachtnorm is strenger omdat mensen 's avonds en 's nachts gevoeliger zijn voor geluid.

Deze normen gaan over de hoeveelheid geluid die gemiddeld over een jaar buiten op de gevel van geluidsgevoelige objecten mag worden gemeten, zoals woningen, scholen, ziekenhuizen, verpleeghuizen en kinderdagverblijven.

Deze waarden zijn relevant als bestaande, historische windturbinenormen, maar dat betekent niet dat zij automatisch de uiteindelijke normen voor Windpark Ondersloot zijn. Welke normen bij het uiteindelijke besluit gelden, hangt af van de regelgeving en eventuele projectspecifieke normen die op dat moment van toepassing zijn.

WAT WETEN WE NOG NIET? Een oorzakelijk verband tussen windturbinegeluid en specifieke ziekten is volgens de huidige stand van kennis niet vastgesteld. Onderzoek naar onder meer laagfrequent geluid en langetermijneffecten loopt nog.

De WHO doet aanbevelingen over geluidsniveaus. Een WHO-advies is geen wettelijke norm: Nederlandse normen worden vastgesteld in wet- en regelgeving en, waar van toepassing, per project.

Voor Windpark Ondersloot zijn de definitieve normen nog niet vastgesteld.

In de nieuwe landelijke ontwerpregels is een variant opgenomen van maximaal zes uur slagschaduw per jaar en maximaal twintig minuten per dag. Dit is een concept en nog niet definitief.

WAT WETEN WE NOG NIET? Welke slagschaduwnorm uiteindelijk voor Windpark Ondersloot geldt, staat nog niet vast; dat wordt in de projectprocedure bepaald. Slagschaduw en cumulatie met Windpark De Veenwieken moeten vanaf het begin uitdrukkelijk in de onderzoeksopzet worden opgenomen en vóór verdere besluitvorming openbaar en controleerbaar worden beoordeeld.

Een technische maatregel tegen slagschaduw beantwoordt niet de voorafgaande vraag of de gezamenlijke belasting op woningen aanvaardbaar is. Die beoordeling moet vóór verdere besluitvorming openbaar en controleerbaar zijn.

Deze vraag gaat specifiek over laagfrequent geluid en infrageluid. De bredere vraag welke locatiespecifieke geluidsberekeningen worden uitgevoerd, staat bij “Welke onafhankelijke geluidsberekeningen worden uitgevoerd?”.

Een projectspecifieke gezondheidsbeoordeling moet vooraf duidelijk maken welke woningen en andere gevoelige locaties worden beoordeeld, welke geluid- en hindergegevens worden gebruikt en hoe cumulatie met Windpark De Veenwieken wordt meegenomen. De beoordeling moet uitgaan van de definitieve turbinehoogte, het turbinetype en de beoogde posities.

De onderzoeksopzet moet bovendien vooraf vastleggen welke uitkomsten niet aanvaardbaar zijn en welke gevolgen die voor het plan hebben. De beoordeling moet volledig genoeg zijn om vóór het besluit te kunnen bepalen of het plan moet worden aangepast of afgewezen.

De beoordeling moet vooraf betrekking hebben op de volledige levenscyclus van de turbines: aanleg, materiaalgebruik, slijtage, mogelijke emissies, onderhoud, verwijdering en ontmanteling. Daarbij moet onderscheid worden gemaakt tussen algemeen bekende materiaalgegevens en risico’s die voor Ondersloot 3 daadwerkelijk zijn vastgesteld.

Voor een besluit moeten de gebruikte gegevens, aannames en beoordelingscriteria openbaar zijn. De beoordeling van deze risico’s mag niet worden doorgeschoven: vóór het besluit moet voldoende duidelijk zijn of de mogelijke gevolgen aanvaardbaar zijn en welke uitkomsten tot aanpassing of afwijzing van het plan leiden.

De vraag volgt uit de schriftelijke vervolgvragen van FVD en OpKoers.nu van 10 september 2026 en de openbare beantwoording van het college van 6 oktober 2026.

Het college schreef dat de gemeente signalen en zorgen verzamelt en deze bij de provincie onder de aandacht brengt. Ook zouden over klachtenregistratie, monitoring en opvolging tijdens bouw en exploitatie later afspraken moeten worden gemaakt. Dit is een weergave van het collegeantwoord en niet het standpunt van Leefbaar Stegeren.

De beantwoording legt niet projectspecifiek vast welke gezondheidskundige en leefbaarheidscriteria vooraf gelden, hoe de cumulatie met De Veenwieken wordt beoordeeld en welke uitkomsten voor Hardenberg aanleiding zijn om aanpassing of afwijzing van Ondersloot 3 te verlangen. De genoemde latere afspraken beantwoorden niet welke criteria vooraf gelden en welke gevolgen de onderzoeksuitkomsten voor het plan moeten hebben.

De ruimtelijk-technische quickscan uit 2023 was geen integrale beoordeling van toerisme, recreatie en de lokale recreatie-economie.

Daarmee staat niet vast dat deze belangen in alle latere besluitvorming buiten beschouwing zijn gebleven; het ontbreken van een integrale beoordeling in één document zegt niets over andere momenten in het proces.

De openstaande vraag is wanneer, door wie en op basis van welke gegevens de gemeente Ommen deze belangen wél heeft beoordeeld en meegewogen in de besluitvorming over de zoekgebieden en het vervolg.

De opdracht, scope en methodische afbakening van de quickscan zelf komen aan de orde bij de afzonderlijke Pondera-vraag “Wat viel binnen en buiten de opdracht en scope van de Pondera-quickscan van 30 maart 2023?” (#pondera-toerisme-recreatie-onderzocht).

Pondera onderzocht in de quickscan van 30 maart 2023 ruimtelijke en technische belemmeringen, zoals afstanden, bebouwing, infrastructuur en gebiedsbescherming.

Toerisme, recreatie en de lokale recreatie-economie zijn in die quickscan niet als integrale afwegingsonderdelen beoordeeld; het rapport vermeldt dat relaties met ander beleid niet in de verkenning zijn betrokken.

Openstaand is waarom deze aspecten niet integraal in de opdracht of de scope zijn opgenomen, en of en hoe aanvullend onderzoek hiernaar wordt uitgevoerd.

De bestuurlijke weging van deze belangen door de gemeente Ommen komt aan de orde bij de afzonderlijke gemeentelijke vraag “Op welke wijze zijn toerisme, recreatie en de lokale recreatie-economie in de windverkenning van 2023 en de daaropvolgende besluitvorming meegewogen?” (#toerisme-windverkenning).

WAT WETEN WE WEL? Naar aanleiding van een zienswijze van gemeente Hardenberg heeft de provincie het begrip ruimtelijke cumulatie verduidelijkt (reactienota zienswijzen, 2024). Windpark De Veenwieken bestaat uit tien turbines.

WAT WETEN WE NOG NIET? Hoe cumulatie in het projectonderzoek voor Ondersloot wordt afgebakend en welke bestaande bronnen daarbij worden betrokken. Welke bronnen per milieuthema juridisch moeten worden opgeteld, staat niet vast; dat verschilt per thema en moet in het onderzoek worden onderbouwd.

Deze vraag bundelt de eerdere vraag over cumulatieonderzoek bij de selectie (deelvraag 1) met vragen over het komende projectonderzoek. Verwante vragen: cumulatie per woning (#hardenberg-cumulatie-per-woning) en cumulatie voor recreatie en landschapsbeleving (#cumulatie-veenwieken).

WAT WETEN WE NOG NIET? Wij hebben in de tot nu toe onderzochte openbare bronnen geen afzonderlijk lokaal toerisme- of recreatieonderzoek aangetroffen dat vóór de vaststelling van de zoekgebieden is uitgevoerd, en geen verslag waaruit blijkt dat recreatieondernemers of toeristische organisaties daarvoor zijn geraadpleegd.

Het ontbreken van een openbaar document bewijst niet dat een dergelijke afweging niet heeft plaatsgevonden. Deze vraag is daarom niet als beschuldiging bedoeld, maar als onderzoeksvraag.

Het Natuurnetwerk Nederland (NNN) is een samenhangend netwerk van natuurgebieden met een eigen provinciaal beschermingsregime.

Voor vleermuizen geldt soortenbescherming en wordt onderzoek doorgaans uitgevoerd volgens het Vleermuisprotocol. Voor Ondersloot moet vóór verdere besluitvorming duidelijk zijn welke soorten en vliegroutes aanwezig zijn, welke gezamenlijke gevolgen met De Veenwieken worden verwacht en welke uitkomsten tot aanpassing of afwijzing van het plan leiden.

Vlieg- en foerageerbewegingen van vogels, waaronder soorten als de rode wouw, moeten vanaf het begin uitdrukkelijk in de onderzoeksopzet worden opgenomen en vóór verdere besluitvorming openbaar en controleerbaar worden beoordeeld.

Volgens de openbare provinciale procesinformatie maakt een vastgestelde openbare ecologische onderzoeksopzet nog geen deel uit van het dossier. Soortgericht veldonderzoek, vleermuisonderzoek volgens het Vleermuisprotocol, vogeltrek, foerageergebied en NNN-gebieden moeten volgens ons vanaf het begin in de onderzoeksopzet worden opgenomen en vóór besluitvorming openbaar en controleerbaar worden beoordeeld.

Rond Windpark De Veenwieken was toerisme een omstreden onderwerp; het onderwerp is destijds niet in het milieueffectrapport onderzocht, omdat het niet als milieuonderwerp werd aangemerkt. In 2016 verscheen een afzonderlijke verkenning over toerisme.

Het ontbreken van bewijs voor schade is geen bewijs dat er geen effect zal zijn — en evenmin dat er wél effect zal zijn. Wij bepleiten daarom dat toerisme en recreatie in de komende projectprocedure afzonderlijk en met lokale gegevens worden onderzocht, met betrokkenheid van recreatieondernemers en toeristische organisaties.

De indieners verzoeken om onderzoek naar de gezamenlijke effecten van Windpark Ondersloot en de tien bestaande turbines van Windpark De Veenwieken, uitgewerkt per woning.

Dit is bestuurlijke inzet; uitvoering en juridische borging in de provinciale onderzoeksopzet en vergunning staan nog niet vast.

Het kabinet heeft de Tweede Kamer op 28 augustus 2026 geïnformeerd over de besluitvorming over de afstandsnorm in het ontwerpbesluit Windturbines leefomgeving. De beoogde landelijke minimumafstand bedraagt tweemaal de tiphoogte. De nieuwe regels zijn nog niet definitief in werking getreden.

Bij een windturbine met een tiphoogte van 280 meter komt tweemaal de tiphoogte neer op 560 meter. Een minimumnorm is geen verplichte streefafstand en vervangt geen onderzoek naar geluid, slagschaduw, veiligheid, natuur, landschap en cumulatie.

Ter vergelijking: het Nederlandse ontwerpbesluit gaat uit van 2 × tiphoogte (560 meter bij 280 meter), en Denemarken hanteert als algemene hoofdregel 4 × de totale hoogte (1.120 meter). Ter vergelijking tonen wij ook wat 3 × de tiphoogte rekenkundig betekent (840 meter). Driemaal de tiphoogte was een van de drie afstandsvarianten (2, 3 en 4 keer de tiphoogte tot geluidgevoelige objecten) in het landelijke planMER windturbinebepalingen leefomgeving van december 2022. Het is geen geldende norm en geen vastgestelde onderzoeksvariant voor Ondersloot 3.

Denemarken hanteert als algemene hoofdregel dat geen planologische toestemming wordt verleend voor windturbines op minder dan viermaal de totale turbinehoogte van een naburige woning. De woning van de turbine-eigenaar is uitgezonderd. Daarnaast gelden afzonderlijke geluidnormen, waardoor in een concreet geval een grotere afstand nodig kan zijn. De Deense totale hoogte wordt gemeten vanaf de turbinevoet tot de hoogste stand van de wiektip en is daardoor inhoudelijk vergelijkbaar met de Nederlandse tiphoogte.

Provincie Overijssel hanteert daarnaast tweemaal de tiphoogte als provinciaal beleids- en selectie-uitgangspunt. De provinciale bronnen beschrijven de objecten verschillend: woningen en andere windturbinegevoelige objecten, gebouwen of een kwetsbaar object. Een algemene instructieregel met deze afstand hebben wij in de Omgevingsverordening Overijssel (CVDR706717, geldend vanaf 1 juli 2026; gecontroleerd op 16 oktober 2026) niet aangetroffen. De provincie schrijft dat zij de nieuwe landelijke normen overneemt zodra die er zijn.

Provinciale Staten van Drenthe en Overijssel behandelden in het voorjaar van 2026 vergelijkbare moties over de afstand tussen nieuwe windturbines en woningen. Beide moties vroegen om ten minste viermaal de tiphoogte als uitgangspunt, met ruimte voor een gemotiveerde afwijking of een onderbouwd alternatief; bij een tiphoogte van 280 meter komt dat neer op 1.120 meter.

De uitkomsten verschilden. Provinciale Staten van Drenthe namen op 1 april 2026 motie M-2026-6 aan (23 stemmen voor, 18 tegen). Provinciale Staten van Overijssel verwierpen op 6 mei 2026 de vergelijkbare motie PS26-M25 met 35 stemmen tegen en 7 stemmen voor: voor stemden FVD, JA21, Overijssel Vooruit en PVV; tegen stemden BBB, CDA, ChristenUnie, D66, GroenLinks, PBO, Partij voor de Dieren, PvdA, SGP, SP, VVD en Volt. Een aangenomen motie is een politieke opdracht en op zichzelf nog geen bindende afstandsnorm; de Drentse motie geldt niet in Overijssel.

BBB en VVD stemden in Drenthe vóór de 4×-motie en in Overijssel tégen de vergelijkbare motie. Dit betreft afzonderlijke provinciale fracties. Uit de stemregistraties blijkt niet zonder meer waarom zij verschillend stemden. De volledige vergelijking, juridische duiding en stemverdeling staan op de pagina Provincie Overijssel, onderdeel “Viermaal de tiphoogte”.

In Polen is de norm de afgelopen jaren bijgesteld van tien keer de tiphoogte (2016), via 700 meter (2023) naar 500 meter (2025). In Duitsland gold de norm van tien keer de tiphoogte alleen in Beieren; dat beleid is inmiddels aangepast.

WAT WETEN WE NOG NIET? Uit de openbare stukken blijkt nog niet hoe deze onderzoekspunten in de selectie na bezwaar zijn meegewogen. Gevolgen worden pas in latere onderzoeken (zoals het MER) en in de vergunningprocedure beoordeeld.

De beoordeling is via een Woo-verzoek openbaar geworden in geredigeerde vorm. Dat het onderdeel is gelakt, betekent niet dat de toets niet is uitgevoerd; het betekent dat de uitkomst en de motivering niet controleerbaar zijn.

Wij nemen niet als uitgangspunt dat de volledige ongelakte versie op enig moment openbaar moet worden. De vraag is of de inhoudelijke conclusie en motivering alsnog controleerbaar kunnen worden gemaakt, desnoods in samengevatte, niet-vertrouwelijke vorm.

De motie over woningen binnen twee kilometer en het provinciale criterium over insluiting van een kern zijn niet uitwisselbaar: het eerste kijkt naar afzonderlijke woningen, het tweede naar een kern als geheel.

Omdat de beoordeling van dit criterium voor Ondersloot 3 is gelakt, is uit de openbare stukken niet vast te stellen hoe de criteria feitelijk zijn toegepast.

Hiermee is niet vastgesteld dat bij Ondersloot daadwerkelijk sprake is van insluiting. Vastgesteld is uitsluitend dat de toepassing niet controleerbaar is.

Peildatum 21 augustus 2026: de motie van 26 februari 2025 is aangehouden; wij hebben geen openbaar stuk aangetroffen over hervatting, intrekking of stemming daarna.

De latere beleidsregel toetst op insluiting van een kern; de uitkomst van die toets voor Ondersloot 3 is in het openbaar gemaakte beoordelingsformulier zwartgelakt.

Met deze vraag wordt niet gesteld dat de motie niet is uitgevoerd of is geschonden.

De provinciale bronnen beschrijven de objecten verschillend: het PPE 2026 noemt een kwetsbaar object (bijvoorbeeld een woning), de selectiepagina woningen en andere windturbinegevoelige objecten, en de vragenpagina gebouwen.

Met deze vraag wordt niet gesteld dat het uitgangspunt bij Ondersloot 3 onjuist is toegepast.

Afstand alleen zegt niet alles: geluid, slagschaduw, veiligheid en cumulatie met Windpark De Veenwieken moeten afzonderlijk worden beoordeeld. Veiligheidsafstanden tot wegen, leidingen en hoogspanningsverbindingen volgen uit een projectspecifieke risicoberekening en niet alleen uit de tiphoogte.

De fracties vragen of voor woningen in Hardenberg dezelfde onderzoeksuitgangspunten en beschermingsniveaus gelden als voor woningen in Ommen.

Dit is bestuurlijke inzet; uitvoering en juridische borging in de provinciale onderzoeksopzet en vergunning staan nog niet vast.

Aanleiding: schriftelijke vervolgvragen FVD en OpKoers.nu van 10 september 2026. Bestuurlijke inzet is niet hetzelfde als uitvoering of juridische borging.

Aanleiding: schriftelijke vervolgvragen FVD en OpKoers.nu van 10 september 2026. Bestuurlijke inzet is niet hetzelfde als uitvoering of juridische borging.

De inhoudelijke vraag over de gezamenlijke gevolgen van De Veenwieken en Ondersloot staat bij de cumulatievraag onder “Gevolgen voor de omgeving”.

WAT WETEN WE NOG NIET? Of Ommen een openbaar toetsingskader vaststelt, deelneemt aan de begeleidingsgroep, en hoe de gemeente de raad informeert en onderzoeken beoordeelt. Wij hebben geen verzoek om overdracht van het bevoegd gezag aangetroffen.

De vraag of Ommen het project zelfstandig kan tegenhouden, is beantwoord bij #ommen-rol-en-mogelijkheden.

De gemeente stelde op 22 juni 2023 zelf de drie windzoekgebieden vast en legde in het Windbeleid Ommen (januari 2025) eisen vast, waaronder minimaal 60% lokaal eigendom.

In de provinciale procedure heeft de gemeente een advies- en zienswijzepositie en kan zij lokale gegevens inbrengen over onder meer landschap, toerisme, geluid en cumulatie.

WAT WETEN WE NOG NIET? Niet vastgesteld is of het ontbreken van dit kader de uitkomst van de onderhandelingen heeft beïnvloed. Ook staat niet vast dat de termijn bewust is overschreden.

WAT WETEN WE NOG NIET? Welke aanvullende stukken de raad vóór het besluit precies heeft ontvangen en hoe individuele fracties, waaronder LPO met een voorstel rond het gebied bij De Veenwieken, in de stemming zijn meegewogen, is uit de tot nu toe geraadpleegde openbare stukken niet volledig te reconstrueren.

Het ontbreken van een openbaar document bewijst niet dat er wel of geen betrokkenheid was. Deze vraag blijft daarom als onderzoeksvraag staan.

WAT WETEN WE NOG NIET? Hoe de verdeling van het maximum van 350 GWh over de gemeenten Ommen en Hardenberg in de ambtelijke en bestuurlijke gesprekken precies tot stand is gekomen, blijkt niet uit de openbare stukken. Het college beschrijft de uitkomst als een onderhandelaarsakkoord.

WAT WETEN WE NOG NIET? Nog niet volledig openbaar is welke ambtelijke en bestuurlijke contacten tussen 21 maart en 2 april plaatsvonden, wanneer 350 GWh voor Ommen en Hardenberg en 115 GWh voor Ommen voor het eerst concreet op tafel kwamen, wie deze verdeling voorstelde, welke alternatieven zijn besproken en wanneer het college het onderhandelaarsresultaat aanvaardde.

Evenmin is duidelijk welke terugkoppeling volgde op de twee punten die de provincie op 21 maart nog zou uitzoeken.

WAT WETEN WE NOG NIET? Op basis van de momenteel beschikbare openbare bronnen kan nog niet worden vastgesteld of alle stukken tijdig en volledig beschikbaar waren. Deze beoordeling kan worden aangevuld wanneer nieuwe documenten of publicatiegegevens beschikbaar komen.

De openbare behandeling is terug te zien via het raadsinformatiesysteem: de vergaderpagina van 11 april 2024 bevat de agenda, de vergaderstukken, de stemuitslag en de video-opname. Deze vraag is bedoeld als verzoek om opheldering, niet als verwijt aan een individuele bestuurder.

WAT WETEN WE NOG NIET? Uit het register blijkt niet wanneer de gemeente van deze mogelijkheid wist, waarvoor het bedrag wordt besteed en of het vooruitzicht op de bijdrage bij de besluitvorming in 2024 bekend was.

Wij stellen niet dat de subsidie het besluit heeft veroorzaakt of beïnvloed; daarvoor bevat het register geen aanwijzing. Deze vraag is bedoeld als verzoek om een transparante reconstructie.

WAT WETEN WE NOG NIET? Welke reactie Gedeputeerde Staten en Provinciale Staten op de motie hebben gegeven, en of het procesbezwaar tot aanpassingen in het PPE of de programmering heeft geleid. Het advies over 115 GWh werd in dezelfde vergadering aangenomen.

De verkenning is uitdrukkelijk een ruimtelijk-technische quickscan. Onderzocht zijn onder meer harde ruimtelijke belemmeringen en afstanden; er is gerekend met een referentieturbine van circa 225 meter tiphoogte.

Buiten de scope vielen onder meer een integrale landschappelijke afweging en een integrale afweging van recreatie en toerisme. Voor verschillende zachte en ecologische belemmeringen concludeerde Pondera dat nader onderzoek nodig is.

Pondera identificeerde acht potentieel kansrijke locaties. Locatie 3 ligt in het gebied waarin later de aanduiding Ondersloot 3 wordt gebruikt.

Wat wél aantoonbaar is: Pondera heeft in het verleden opdrachten uitgevoerd voor Raedthuys/Pure Energie, onder meer rond Windpark De Veenwieken. Dat is een opdrachtrelatie, geen eigendomsrelatie.

Omdat hetzelfde bureau zowel voor een initiatiefnemer als voor een gemeente heeft gewerkt, behandelen wij de vraag naar onafhankelijkheid en de wijze van opdrachtverlening als onderzoeksvraag. Dat is uitdrukkelijk geen beschuldiging.

Pondera is overgenomen door Royal HaskoningDHV; daarnaast is een deel van de activiteiten voortgezet onder de naam Pronewable Development. Wat dit precies betekent voor lopende en toekomstige opdrachten, wordt nog onderzocht.

De motie bevat geen projectspecifieke voorschriften voor Ondersloot.

Ommen: circa 115 GWh, inclusief het bestaande Windpark De Veenwieken. Hardenberg: circa 235 GWh.

Hardenberg heeft ongeveer 3,3 keer zoveel inwoners als Ommen. Rekenkundig ligt de programmering per inwoner in Ommen daardoor circa 62% hoger.

Inwonertal is geen officiële provinciale verdeelsleutel. Deze vergelijking per inwoner is een eigen rekenkundige bewerking van Leefbaar Stegeren.

De vergelijking bewijst niet dat de verdeling onjuist is. Zij vormt wel aanleiding om te vragen welke maatstaven — bijvoorbeeld oppervlakte, netcapaciteit, landschapstype of bestaand opgesteld vermogen — de provincie daadwerkelijk hanteert.

De indieners verzoeken duidelijkheid of Hardenberg bij iedere formele fase een inhoudelijke zienswijze indient.

Dit is bestuurlijke inzet; uitvoering en juridische borging in de provinciale onderzoeksopzet en vergunning staan nog niet vast.

Aanleiding: schriftelijke vervolgvragen FVD en OpKoers.nu van 10 september 2026. Bestuurlijke inzet is niet hetzelfde als uitvoering of juridische borging.

Aanleiding: schriftelijke vervolgvragen FVD en OpKoers.nu van 10 september 2026. Bestuurlijke inzet is niet hetzelfde als uitvoering of juridische borging.

Hoe het gemeentelijke percentage van minimaal 60% binnen deze provinciale projectprocedure juridisch wordt geborgd, is nog niet volledig duidelijk.

Omdat de provincie bevoegd gezag is voor het projectbesluit, is de vraag welk percentage in de overeenkomst met de initiatiefnemer wordt vastgelegd en of het gemeentelijke uitgangspunt daarin doorwerkt.

Peildatum 21 augustus 2026: de samenwerkings- en anterieure overeenkomst is niet openbaar, zodat het vastgelegde percentage niet controleerbaar is.

Waarom relevant: zodra een formele rol ontstaat, bepaalt die rol wie namens de lokale omgeving afspraken maakt over eigendom, zeggenschap en opbrengsten.

Het ontbreken van een openbaar document bewijst niet dat er geen gesprekken of contacten bestaan.

Waarom relevant: formele afspraken over lokaal eigendom raken alle inwoners in het gebied. Openbaarheid maakt het mogelijk die afspraken te volgen en te beoordelen.

Waarom relevant: als een lokale partij een rol krijgt bij eigendom of participatie, moet duidelijk zijn hoe ook niet-leden en inwoners aan beide zijden van de gemeentegrens worden gehoord en vertegenwoordigd.

Waarom relevant: zodra een lokale partij een projectrol krijgt, gaat het om financiële risico’s voor deelnemers, zeggenschap over het project en openbare verantwoording over opbrengsten.

WAT WETEN WE WEL? Provincie Overijssel streeft naar 50% lokaal eigendom en toetst initiatiefnemers op een inspanningsverplichting. Gemeente Ommen heeft in haar Windbeleid minimaal 60% lokaal eigendom opgenomen. Beide zijn beleidsuitgangspunten, geen landelijke wettelijke norm.

WAT WETEN WE NOG NIET? Hoe lokaal eigendom bij Ondersloot juridisch wordt vormgegeven, met welke partij(en) en op welke wijze zeggenschap voor omwonenden wordt geborgd, is nog niet vastgelegd.

De provinciale lijn gaat uit van een streven naar 50% lokaal eigendom en een inspanningsverplichting; de gemeente Ommen noemt minimaal 60%. Welke afspraak uiteindelijk in de projectovereenkomst terechtkomt, is nog niet openbaar.

Het ontbreken van een openbaar document betekent niet dat er geen gesprekken of intenties zijn.

Belangrijk onderscheid: ‘geen aangetoonde afspraken’ is niet hetzelfde als ‘geen contact’. Over eventuele gesprekken, intenties of verkennende contacten kunnen wij op basis van openbare bronnen geen uitspraak doen.

Het ontbreken van een openbaar document bewijst niet dat er niets is afgesproken, en evenmin dat er wél iets is afgesproken.

Een praktijkvoorbeeld uit Duitsland (Märkerwald-Dierdorf, september 2026) laat zien dat de financiële haalbaarheid van een windproject tijdens de ontwikkeling kan veranderen. De Duitse aanbestedingsregels gelden niet voor Ondersloot 3. Wij stellen niet dat Ondersloot 3 onrendabel is; daarvoor zijn geen openbare gegevens.

Een praktijkvoorbeeld uit Duitsland (Märkerwald-Dierdorf, september 2026) laat zien dat de financiële haalbaarheid van een windproject tijdens de ontwikkeling kan veranderen. De Duitse aanbestedingsregels gelden niet voor Ondersloot 3. Wij stellen niet dat Ondersloot 3 onrendabel is; daarvoor zijn geen openbare gegevens.

Een praktijkvoorbeeld uit Duitsland (Märkerwald-Dierdorf, september 2026) laat zien dat de financiële haalbaarheid van een windproject tijdens de ontwikkeling kan veranderen. De Duitse aanbestedingsregels gelden niet voor Ondersloot 3. Wij stellen niet dat Ondersloot 3 onrendabel is; daarvoor zijn geen openbare gegevens.

De WOZ-waarde is een fiscale waardebepaling door de gemeente en volgt de markt met vertraging. Een gewijzigde WOZ-waarde is dus niet hetzelfde als aangetoond economisch waardeverlies.

Economisch waardeverlies is bovendien iets anders dan een juridisch recht op vergoeding. Onder de Omgevingswet kan nadeelcompensatie worden aangevraagd; daarbij geldt een forfaitair eigen risico (artikel 15.7 Omgevingswet) voor waardedaling van onroerende zaken.

WAT WETEN WE NOG NIET? Wat het effect voor individuele woningen rond Ondersloot zal zijn, kan vooraf niet betrouwbaar worden voorspeld.

Deelvragen: hoeveel agrarische erven zijn technisch en ruimtelijk geschikt; welke mest- en reststromen zijn duurzaam en lokaal beschikbaar; welke bestaande daken zijn geschikt voor zonnepanelen; welke erven hebben voldoende lokale wind voor een kleine turbine; welke combinaties passen bij het verbruik per erf en per seizoen; welk deel van de energie kan direct lokaal worden gebruikt; welke opslag en slimme aansturing hebben aantoonbare meerwaarde; welke aansluitingen en transportmogelijkheden zijn beschikbaar; welke milieugevolgen en veiligheidsrisico’s ontstaan per combinatie; welke investeringen, exploitatiekosten en verdienmodellen zijn realistisch; welke rol kunnen gemeenten, netbeheerder, agrariërs en lokale samenwerkingsverbanden vervullen; en wat is de gezamenlijke lokale potentie in energie-eenheden, zonder elektriciteit, gas, warmte, besparing en opslag onjuist bij elkaar op te tellen?

Deze vraag geldt voor Ommen en Hardenberg gezamenlijk. Wij beweren niet dat de combinatie Windpark Ondersloot 3 kan vervangen; een wijziging van de windopgave vraagt een expliciete beleidskeuze.

WAT WETEN WE NOG NIET? Een uitgewerkt en formeel vastgesteld standpunt over alle vormen en locaties van windenergie is nog niet gepubliceerd. Deze vraag wordt aangevuld zodra een officiële formulering beschikbaar is.

Leefbaar Stegeren is de publieksnaam van Stichting Leefbaar Stegerveld. De stichting is op 5 december 2024 opgericht en heeft haar statutaire zetel in de gemeente Ommen. De website en overige publiekscommunicatie worden gevoerd onder de naam Leefbaar Stegeren. De bijbehorende Facebookpagina heet ‘Windmolens Ondersloot Ommen Hardenberg’.

Volgens artikel 3 van de statuten heeft de stichting ten doel:

• de informatievoorziening betreffende de gevolgen en risico’s van de plaatsing van windturbines binnen en nabij de gemeentegrens van de gemeente Ommen te verzorgen;

• het plaatsen van windturbines te voorkomen en voorts al hetgeen te ondernemen hetgeen in de ruimste zin met één en ander verband houdt, daartoe behoort en/of daartoe bevorderlijk kan zijn;

• het beschermen van de leefomgeving van Stegerveld en aangelegen gebieden;

• het behouden en verbeteren van de natuur-, landschappelijke en cultuurhistorische waarden, de flora en fauna, de verkeersveiligheid, de veiligheid in het algemeen, de gezondheid van mensen en de gezondheid en biodiversiteit van dieren en planten in onder meer – doch niet uitsluitend – Natura 2000-gebieden en haar directe omgeving.

Bron: oprichtingsakte en statuten van Stichting Leefbaar Stegerveld, 5 december 2024.

Wij maken ons zorgen over geluidsoverlast, laagfrequent geluid, slagschaduw, gevolgen voor de gezondheid van omwonenden en de impact op natuur en milieu in de omgeving.

Daarbij speelt ook de cumulatie met Windpark De Veenwieken. De gevolgen per woning en buurtschap moeten volgens ons vanaf het begin uitdrukkelijk in de komende onderzoeksopzet worden opgenomen en vóór een besluit openbaar en controleerbaar worden beoordeeld. Een locatiespecifieke conclusie over insluiting kan alleen worden getrokken op basis van controleerbare brongegevens.

Na de kennisgeving van het voornemen kunnen inwoners input en reacties geven, onder meer via de startbijeenkomst en de participatie. Wanneer de provincie de reikwijdte van het milieuonderzoek vaststelt of een NRD ter inzage legt, is dat een belangrijk moment om ontbrekende alternatieven en onderzoeken te benoemen.

Later volgt de terinzagelegging van het ontwerp-projectbesluit en het MER, waarop belanghebbenden zienswijzen kunnen indienen. Wie pas in die fase aankaart dat een onderzoek ontbreekt, treft een groot deel van het onderzoek al aan als verricht.

Wettelijk vaststaande momenten: reactie op de kennisgeving van het voornemen en de participatie, inbreng bij het vaststellen van reikwijdte en detailniveau van het milieuonderzoek, zienswijzen op het ontwerp-projectbesluit met het MER en beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.

Nog niet gepubliceerd, peildatum 21 augustus 2026: de concrete data en termijnen per stap voor Ondersloot 3. Eerstvolgende controlemoment is de publicatie van de kennisgeving van het voornemen.

Op deze website houden wij het dossier bij. Daarnaast plaatsen wij updates op de Facebookpagina Windmolens Ondersloot Ommen Hardenberg en op Instagram.

Vragen, documenten of tips kunt u sturen naar info@leefbaarstegeren.nl.

Participatie kent geen wettelijk vastgelegde vorm of uitkomst. Het bevoegd gezag beschrijft wel hoe participatie is gedaan en wat ermee is gebeurd.

Een zienswijze dient u in op een ontwerpbesluit dat ter inzage ligt. Het bevoegd gezag moet zienswijzen beoordelen en beantwoorden.

Bij een projectbesluit ontbreekt doorgaans de bezwaarfase en staat na het definitieve besluit beroep open bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Wie eerder een zienswijze indiende, staat in die fase doorgaans sterker.

Wij richten ons op Windpark Ondersloot omdat dit project direct raakt aan de leefomgeving van Stegeren, Ommen, Rheezerveen, Dedemsvaart en omliggende buurtschappen.

Wij streven naar zorgvuldige besluitvorming, volledige openheid over de gevolgen en bescherming van omwonenden. Wij zijn niet tegen duurzame energie als zodanig.

Waar mogelijk verwijzen wij rechtstreeks naar de primaire bron, met naam, datum en documentnummer. Een secundaire bron gebruiken wij alleen als een primaire bron ontbreekt.

Bij tegenstrijdige bronnen kiezen wij niet stilzwijgend: wij gaan terug naar de primaire bron en vermelden welke bron doorslaggevend is.

Analyses markeren wij als ‘analyse Leefbaar Stegeren’, zodat duidelijk is dat het om onze conclusie gaat en niet om een vaststelling van een onafhankelijke instantie.

Een onderzoeksvraag is geen beschuldiging. Wij formuleren die zo neutraal mogelijk en nodigen betrokken partijen uit om te reageren.

‘Beantwoord’ gebruiken wij alleen wanneer de kern van de vraag met voldoende betrouwbare bronnen kan worden beantwoord.

‘Deels beantwoord’ betekent dat een relevant deel bekend is, maar dat een wezenlijk onderdeel van de kernvraag nog niet kan worden vastgesteld. Bij die vragen maken wij zo veel mogelijk expliciet wat we wél en wat we nog niet weten.

‘Onbeantwoord’ betekent dat de beschikbare bronnen onvoldoende zijn om de kernvraag betrouwbaar te beantwoorden. Bij twijfel kiezen wij liever voor ‘deels beantwoord’ dan voor schijnzekerheid.

Reacties van gemeente, provincie, initiatiefnemer, adviesbureaus en andere betrokken partijen nemen wij op bij de betreffende vraag of dossierpagina, ook als die onze eerdere lezing weerspreken.

Onbeantwoorde vragen laten wij bewust staan, ook als een partij nog niet heeft gereageerd. Een openstaande vraag is een onderdeel van het dossier, geen fout op de website.

Bij iedere vraag staat wanneer die voor het laatst is gecontroleerd.