Naar hoofdinhoud

Proces

NRD, MER en projectbesluit

Dit is de centrale uitleg over de procedure: onderzoeksopzet, milieuonderzoek, ontwerp-projectbesluit, zienswijzen en rechtsbescherming. Andere pagina’s vatten dit kort samen en verwijzen hiernaartoe.

De procedure in gewone taal

Projectprocedure: het traject waarin de initiatiefnemer het plan uitwerkt en de overheid de relevante gevolgen laat onderzoeken, van geluid en slagschaduw tot natuur, gezondheid en landschap.

Vergunningaanvraag: het formele verzoek om toestemming om de turbines te mogen bouwen en gebruiken. Die toestemming loopt via de Omgevingswet, de wet die regels voor bouwen, milieu en ruimte samenbrengt.

Milieueffectrapportage (m.e.r.): de procedure waarin de milieugevolgen van het project en redelijke alternatieven in beeld worden gebracht. Het milieueffectrapport (MER) bevat de resultaten van het milieuonderzoek. Een onafhankelijke commissie kan hierover adviseren. De projectprocedure en de milieueffectrapportage hangen nauw met elkaar samen, maar zijn juridisch niet hetzelfde.

Reikwijdte en detailniveau: in de onderzoeksfase moet duidelijk worden welke onderwerpen, alternatieven en milieueffecten worden onderzocht. Dit kan worden uitgewerkt in een Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD). Een afzonderlijke formele NRD-procedure is bij een project-MER onder de Omgevingswet niet automatisch verplicht; welke werkwijze provincie Overijssel voor Ondersloot kiest, is nog niet bekend.

Ontwerpbesluit: het voorgenomen besluit dat het bevoegd gezag ter inzage legt. Iedereen kan daar binnen de aangegeven termijn een zienswijze (schriftelijke reactie) op indienen. Daarna volgt het definitieve besluit.

Bevoegd gezag: de overheid die het besluit neemt. Voor de provinciale projectprocedure voor Windpark Ondersloot is dat Provincie Overijssel.

De provincie is bevoegd gezag

Voor Windpark Ondersloot is de provincie Overijssel het bevoegd gezag voor de provinciale projectprocedure. De provincie beoordeelt de aanvraag, verstrekt de vergunningen en coördineert de hele procedure van aanvraag tot besluit. De gemeente Ommen blijft betrokken via beleid, advies, participatie en belangenbehartiging, maar neemt niet het provinciale projectbesluit.

Wat staat er bij Ondersloot vast over de NRD?

De provincie maakte op 18 juni 2026 bekend dat Ondersloot 3 is geselecteerd. Selectie is geen vergunning en geen definitief projectbesluit. Een afzonderlijke NRD voor Ondersloot is op dit moment niet openbaar aangekondigd en staat dus niet vast. Waar wij op deze site over “een eventuele NRD” schrijven, gaat het om een mogelijke werkwijze, niet om een vaststaande processtap.

Ook de overeenkomst tussen provincie en initiatiefnemer en de formele start van de projectprocedure zijn niet openbaar vastgesteld. Wat wel vaststaat, is dat er milieuonderzoek en een ontwerpbesluit met zienswijzen moeten volgen voordat een projectbesluit kan worden genomen.

Alternatieven, varianten en cumulatie

In een milieueffectrapport worden redelijke alternatieven en varianten met elkaar vergeleken: andere opstellingen, andere aantallen turbines, andere ashoogten, tiphoogten en rotordiameters, en een nul- of referentiesituatie. Zolang het definitieve turbinetype niet vaststaat, is onderzoek naar de ongunstigste situatie van belang.

Cumulatie betekent dat effecten van meerdere bronnen bij elkaar worden opgeteld. Voor deze omgeving gaat het vooral om de optelsom met het bestaande Windpark De Veenwieken en om de gevolgen aan de kant van Hardenberg, die vlak over de gemeentegrens liggen.

Onderwerpen die in het onderzoek aan de orde kunnen komen zijn onder meer geluid (inclusief laagfrequent geluid en amplitudemodulatie), gezondheid en slaapverstoring, slagschaduw, natuur, landschap en zicht, obstakelverlichting, veiligheid, recreatie en de aansluiting op het elektriciteitsnet.

Wat de gemeente Ommen hierin concreet kan verzoeken, staat op NRD en MER: wat kan de gemeente Ommen doen?

Wie doet wat in deze procedure?

Initiatiefnemer: werkt het plan uit, laat onderzoek doen en vraagt toestemming.

Provincie Overijssel: bevoegd gezag. Bepaalt wat onderzocht wordt, beoordeelt het MER, legt het ontwerpbesluit ter inzage en neemt het projectbesluit.

Gemeenten Ommen en Hardenberg: adviseren, brengen gebiedskennis en gemeentelijk beleid in, kunnen een zienswijze indienen en behartigen de belangen van inwoners. Zij nemen het projectbesluit niet.

Adviseurs: onder meer onderzoeksbureaus, GGD, veiligheidsregio en de onafhankelijke Commissie voor de milieueffectrapportage, die om advies kan worden gevraagd.

Inwoners: kunnen deelnemen aan participatie, reageren op de onderzoeksopzet wanneer die wordt gepubliceerd, een zienswijze indienen op het ontwerpbesluit en daarna eventueel beroep instellen.

De formele bevoegdheden van gemeente Ommen staan op Rol gemeente Ommen.

Van ontwerpbesluit tot rechtsbescherming

Het bevoegd gezag legt eerst een ontwerp-projectbesluit met het bijbehorende milieuonderzoek ter inzage. Binnen de aangegeven termijn kan iedereen een zienswijze indienen. De provincie beantwoordt die reacties en neemt daarna het definitieve projectbesluit, eventueel met aanvullende voorschriften over bijvoorbeeld geluid, slagschaduw, stilstand, verlichting, monitoring en handhaving.

Tegen het definitieve besluit staat beroep open bij de bestuursrechter. Wie geen zienswijze heeft ingediend, kan later in een nadeliger positie verkeren.

Uitgebreide uitleg over reageren staat op Inspraak, zienswijzen, bezwaar en beroep.

Wat doet de provincie met het ontwerp voor de landelijke milieunormen voor windturbines?

Voor Overijssel hanteert de provincie momenteel als beleidsuitgangspunt een afstand van twee keer de tiphoogte tot gebouwen. Bij een turbine van 280 meter komt dit neer op circa 560 meter. Dit is een provinciaal beleidsuitgangspunt en niet hetzelfde als een landelijke wettelijke afstandsnorm. Er geldt op dit moment geen algemene landelijke wettelijke afstandsnorm die voor ieder windproject dezelfde afstand voorschrijft. Zodra landelijke normen definitief zijn vastgesteld, toetst de provincie aan de dan geldende normen.

Het kabinet heeft de Tweede Kamer op 28 augustus 2026 geïnformeerd over de besluitvorming over de afstandsnorm in het ontwerpbesluit Windturbines leefomgeving. De beoogde landelijke minimumafstand bedraagt tweemaal de tiphoogte. De nieuwe regels zijn nog niet definitief in werking getreden. Bij een windturbine met een tiphoogte van 280 meter komt tweemaal de tiphoogte neer op 560 meter. Een minimumnorm is geen verplichte streefafstand en vervangt geen onderzoek naar geluid, slagschaduw, veiligheid, natuur, landschap en cumulatie. Volgens het kabinet vervallen provinciale instructieregels over afstandsnormen zodra het besluit in werking treedt.

Uitleg, de vergelijking met 3× en 4× de tiphoogte en de officiële bronnen staan op Landelijke overheid — afstandsnorm.

Zie informatie over nieuwe normering windturbines op rvo.nl (opent in een nieuw tabblad).

Het vaststellen van de landelijke normen is uitgesteld. Onbekend is wanneer deze worden vastgesteld. Uitstel van de nieuwe landelijke normen is voor de provincie geen reden om daarop te wachten:

"Op het moment dat we een vergunning willen verlenen voor een windpark, zullen we toetsen aan de landelijke normen. Als die er tegen die tijd nog niet zijn, kunnen we ook maatwerk toepassen als een situatie daar om vraagt. Als we dat doen, zal de normering in ieder geval niet soepeler zijn dan de huidige landelijke conceptnormen. Onze insteek is dat de windturbines zo goed mogelijk in de omgeving passen."

Bron: Provincie Overijssel, Vragen en antwoorden over windenergie (opent in een nieuw tabblad) (geraadpleegd 6 augustus 2026)

Hoe gaat de provincie om met de landelijke ontwerpnormen?

De provincie heeft kennisgenomen van de landelijke ontwerpnormen. Of zij die normen straks volgt, hangt af van het moment waarop ze definitief worden vastgesteld: bij vergunningverlening toetst de provincie aan de dan geldende landelijke normen, en zolang die er niet zijn kan zij maatwerk toepassen. De provincie beoordeelt als bevoegd gezag zelf of aan die normen wordt voldaan; de bestuursrechter kan dat oordeel achteraf toetsen naar aanleiding van beroep.

"We hebben kennisgenomen van de ontwerpnormen. We vinden het belangrijk dat er voldoende afstand van woningen wordt gehouden vanwege hinder en overlast, bijvoorbeeld door geluid of slagschaduw. Daarom hanteren we een afstandsnorm van twee keer de hoogte van een windturbine."

Bron: Provincie Overijssel, Vragen en antwoorden over windenergie (opent in een nieuw tabblad) (geraadpleegd 6 augustus 2026)

Gerelateerde artikelen

Journalistieke berichtgeving als context. Deze artikelen vervangen de primaire bronnen en besluiten op deze pagina niet.

Bronnen en documenten

  1. Overheid.nl (wetten.overheid.nl)

    Omgevingswet — afdeling 5.2 (projectprocedure) en artikel 16.71 (toepassing Algemene wet bestuursrecht), versie die gold op 9 september 2026

    geldende versie, ingangsdatum 1 januari 2026 · Wet · wetgeving

    Bron openen (opent in een nieuw tabblad)

  2. Dr. Roberto Merino-Martinez, TU Delft

    Geluidshinder door windturbines: een psychoakoestisch model

    2023 · Wetenschappelijk artikel · onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek

    PDF openen (opent in een nieuw tabblad)

  3. RVO

    Consequenties verlagen norm windturbinegeluid

    oktober 2021 · Onderzoeksrapport · officiële toelichting

    PDF openen (opent in een nieuw tabblad)

  4. RVO

    Potentieanalyse wind bij scherpere geluidsnorm

    oktober 2021 · Onderzoeksrapport · officiële toelichting

    PDF openen (opent in een nieuw tabblad)

  5. Informatiepunt Leefomgeving

    Projecten en het milieueffectrapport

    officiële toelichting

    Bron openen (opent in een nieuw tabblad)

  6. Informatiepunt Leefomgeving

    Projectprocedure

    officiële toelichting

    Bron openen (opent in een nieuw tabblad)

  7. Informatiepunt Leefomgeving (IPLO)

    Reikwijdte en detailniveau van het MER

    officiële toelichting

    Bron openen (opent in een nieuw tabblad)

Bekijk ook de rubriek Rijksoverheid en officiële instanties in het volledige bronnenregister. De bronnen van deze pagina staan in meerdere rubrieken.

Inhoudelijk gecontroleerd: 9 september 2026