Wat kan de gemeente Ommen doen bij de NRD en het MER voor Windpark Ondersloot?

Kort samengevat: een NRD (Notitie Reikwijdte en Detailniveau) legt vast wát er in het milieuonderzoek wordt onderzocht — alternatieven, varianten, effecten en onderzoeksgebied. Het milieueffectrapport (MER) beschrijft en vergelijkt vervolgens de gevolgen. Het MER is niet het besluit zelf; het zorgt ervoor dat milieugevolgen volwaardig meewegen bij het provinciale projectbesluit. Onder de Omgevingswet is een afzonderlijke NRD niet altijd verplicht; de gemeente kan de provincie wel verzoeken een openbare concept-NRD te publiceren en inwoners daarop te laten reageren.

Wat in deze fase ontbreekt, is later moeilijk toe te voegen. Daarom gaat deze pagina over wat gemeente Ommen concreet kan inbrengen.

De volledige algemene uitleg over procedure, alternatieven, cumulatie, rolverdeling en rechtsbescherming staat op NRD, MER en projectbesluit. De formele bevoegdheden van de gemeente staan op Rol gemeente Ommen.

De gemeente kan de provincie verzoeken om:

• meerdere turbineopstellingen te onderzoeken;
• lagere turbines en verschillende ashoogten, tiphoogten en rotordiameters te vergelijken;
• een variant met minder turbines te onderzoeken;
• alternatieve posities binnen het geselecteerde gebied te beoordelen;
• de effecten samen met Windpark De Veenwieken te onderzoeken;
• een duidelijke nul- of referentiesituatie op te nemen;
• worstcases te onderzoeken zolang het definitieve turbinetype niet vaststaat;
• de gevolgen voor alle omliggende woongebieden te onderzoeken;
• een onafhankelijk advies te vragen aan de Commissie voor de milieueffectrapportage;
• een openbare reactienota te maken waarin staat wat met alle reacties is gedaan.

Het gaat hier om verzoeken en adviezen. De provincie bepaalt als bevoegd gezag wat er uiteindelijk wordt onderzocht.

Afstandsvarianten die in de NRD en het MER kunnen worden vergeleken

Het kabinet heeft de Tweede Kamer op 28 augustus 2026 geïnformeerd over de besluitvorming over de afstandsnorm in het ontwerpbesluit Windturbines leefomgeving. De beoogde landelijke minimumafstand bedraagt tweemaal de tiphoogte. De nieuwe regels zijn nog niet definitief in werking getreden. Bij een windturbine met een tiphoogte van 280 meter komt tweemaal de tiphoogte neer op 560 meter. Een minimumnorm is geen verplichte streefafstand en vervangt geen onderzoek naar geluid, slagschaduw, veiligheid, natuur, landschap en cumulatie.

De gemeente kan de provincie vragen om in de NRD en het MER de varianten van tweemaal, driemaal en viermaal de tiphoogte naast elkaar te onderzoeken, en om daarbij de cumulatie met het bestaande Windpark De Veenwieken te betrekken. De exacte turbineposities zijn nog niet vastgesteld.

Dat viermaal de tiphoogte een reële bestuurlijke variant is, blijkt uit twee provinciale moties: Drenthe nam op 1 april 2026 een 4×-motie aan, Overijssel verwierp op 6 mei 2026 een vergelijkbare motie. Beide zijn geen bindende norm, maar ze onderbouwen wel waarom de variant in het onderzoek thuishoort. Zie Drenthe en Overijssel over viermaal de tiphoogte.

Volledige uitleg, de schaalvaste visualisatie en de officiële bronnen staan op Landelijke overheid.

1. 1Onderzoeken controlerenDe gemeente kan onafhankelijke deskundigen inschakelen om modellen, invoergegevens, aannames en conclusies te laten beoordelen.
2. 2Ontbrekende informatie signalerenDe gemeente kan de provincie wijzen op ontbrekende alternatieven, onduidelijke conclusies of effecten die onvoldoende zijn onderzocht.
3. 3Deskundige organisaties betrekkenDe gemeente kan onder meer de GGD, de veiligheidsregio, ecologen, landschapsdeskundigen en de gemeente Hardenberg om inbreng vragen.
4. 4Commissie m.e.r. inschakelenDe gemeente kan de provincie verzoeken onafhankelijk advies te vragen aan de Commissie voor de milieueffectrapportage.
5. 5Formeel reagerenDe gemeente kan een zienswijze indienen op het ontwerp-projectbesluit en het bijbehorende MER.
6. 6Voorschriften voorstellenDe gemeente kan verzoeken om voorschriften over geluid, slagschaduw, natuurmaatregelen, stilstandvoorzieningen, verlichting, monitoring, klachtenafhandeling, handhaving en ontmanteling.

De gemeenteraad kan een openbaar gemeentelijk onderzoeks- en toetsingskader vaststellen. Daarin bepaalt de raad welke alternatieven, effecten en belangen volgens Ommen onderzocht en meegewogen moeten worden.

• een motie of raadsbesluit bindt de provincie niet automatisch;
• een tijdig en goed onderbouwd gemeentelijk standpunt heeft wel bestuurlijk gewicht;
• het meeste effect ontstaat wanneer de raad het kader vaststelt vóórdat de reikwijdte van het MER definitief is bepaald.

De gemeente kan:

• eigen inwonersbijeenkomsten organiseren;
• informatie aanbieden onafhankelijk van de initiatiefnemer;
• bewoners helpen bij het formuleren van onderzoeksvragen en zienswijzen;
• zowel voor- als tegenstanders ruimte geven;
• een openbaar projectdossier bijhouden;
• controleren of reacties inhoudelijk worden beantwoord;
• samenwerken met de gemeente Hardenberg;
• afspraken over lokaal eigendom, zeggenschap, grondvergoedingen en een omgevingsfonds bewaken.

Bij ernstige juridische of inhoudelijke bezwaren kan de gemeente een zienswijze indienen en, afhankelijk van haar procespositie en belanghebbendheid, beroep overwegen.

1. Stap 1

   Selectie initiatief

2. Stap 2

   Afspraken en voorbereiding

3. Stap 3

   Kennisgeving voornemen en participatie

   Invloedmoment: Participatie over het voornemen.

4. Stap 4

   Bepalen reikwijdte en detailniveau

   Invloedmoment: Reactie op de onderzoeksopzet of concept-NRD, wanneer die wordt gepubliceerd.

5. Stap 5

   Opstellen MER

   Invloedmoment: Gemeentelijk advies tijdens het milieuonderzoek.

6. Stap 6

   Ontwerp-projectbesluit en MER ter inzage

   Invloedmoment: Zienswijze op het ontwerp-projectbesluit en het MER.

7. Stap 7

   Zienswijzen

8. Stap 8

   Definitief projectbesluit

9. Stap 9

   Eventueel beroep

   Invloedmoment: Beroep na het definitieve besluit.

De groen gemarkeerde stappen zijn de momenten waarop inwoners en gemeente invloed kunnen uitoefenen. De concrete data voor Ondersloot moeten worden gecontroleerd op de officiële bekendmakingen.