Ervaringen elders

Rond de bouw van een windpark in Barendrecht ontstond eind 2021 discussie over dubbele rollen. Adviesbureau Pondera Consult had samen met het Noorse energiebedrijf Statkraft een tender gewonnen om in Barendrecht een windpark te bouwen en was tegelijk door de gemeente ingeschakeld voor de aanpassing van het bestemmingsplan. De lokale partij Echt voor Barendrecht (EVB) stelde dat “de slager zijn eigen vlees aan het keuren was”.

Wethouder Tanja de Jonge concludeerde na gesprekken dat er geen sprake was van belangenverstrengeling. Pondera Consult gaf de opdracht vervolgens zelf terug en verklaarde: “Recent is in lokale media ophef ontstaan over onze betrokkenheid bij een windenergieproject, waardoor de schijn van belangenverstrengeling is gewekt. Om te voorkomen dat deze ophef een schaduw werpt over het nog te doorlopen proces, heeft Pondera Consult besloten om de opdracht terug te geven en niet meer als adviseur van de gemeente op te treden in dit dossier.”

De Week van Rijssen berichtte dat gedeputeerde Tijs de Bree een raadsbreed gesteunde handreiking van de gemeenteraad van Rijssen-Holten over windmolenlocaties afwees. De raad stelde voor windturbines langs de A1 te plaatsen en niet dicht bij woonkernen en industrieterreinen, zodat toekomstige woningbouw en bedrijventerreinen mogelijk blijven. SGP-fractievoorzitter André Scheppink noemde de reactie “bizar”. Provinciale Staten behandelden het voorstel op 18 september; de gemeenteraad maakte gebruik van het spreekrecht.

Dagblad van het Noorden berichtte over een rapport van de Noordelijke Rekenkamer over het democratische gehalte van de Regionale Energiestrategie (RES) Drenthe. Volgens de Rekenkamer worden keuzes over locaties in de praktijk vooral gemaakt binnen een netwerk van ambtenaren en adviseurs, terwijl gemeenteraad en inwoners op afstand staan.

Aan de hand van Ruinerwold-Noord in de gemeente De Wolden beschrijft het artikel hoe dat werkt: een verkenning naar 250 meter hoge windturbines bleek te zijn voorafgegaan door uitgebreid locatieonderzoek, terwijl grondeigenaren zich al hadden georganiseerd in A32 B.V. De Rekenkamer noemt dit een diffuus besluitvormingsproces waarin publieke en private belangen verweven raken.

Het Brabants Dagblad publiceerde op 18 juli 2026 een reconstructie over de ontwikkeling van een windpark in Waalwijk. Het artikel beschrijft hoe één zakelijke speler op meerdere plekken in het proces een rol speelt: als initiatiefnemer, gesprekspartner van de gemeente, financier en organisator van de lokale draagvlakstructuur. De krant concludeert dat publieke besluitvorming en private belangen daardoor moeilijk te scheiden zijn.

Deze voorbeelden gaan niet over Ommen en zeggen op zichzelf niets over Windpark Ondersloot. Wij nemen ze op omdat zij laten zien welke risico’s in vergelijkbare processen zijn opgetreden: dubbele rollen van adviseurs, besluitvorming die al is uitgekristalliseerd voordat het publieke debat begint, en gemeenteraden die geen invloed hebben op provinciale keuzes.

Onze conclusie is dat deze risico’s vooraf en aantoonbaar getoetst moeten worden, in plaats van achteraf beoordeeld. Wat dat betekent voor de rol van Pondera in Ommen, beschrijven wij op de pagina Pondera.