SMR’s en kernenergie

Waar het om gaat

Kleine modulaire reactoren (Small Modular Reactors, SMR’s) zijn kleinschalige, modulair opgebouwde kerncentrales met een vermogen van doorgaans 50 tot 300 MW per unit. Doordat ze fabrieksmatig worden geproduceerd en op relatief kleine locaties kunnen staan, worden SMR’s internationaal gezien als een mogelijke aanvulling op de energiemix.

Belangrijke kanttekening vooraf: SMR’s zijn waarschijnlijk geen oplossing op korte termijn. Of ze er komen, en wanneer, hangt af van besluitvorming, vergunningverlening, financiering en daadwerkelijke realisatie. Ook blijven radioactief afval, veiligheidscontouren en hoge investeringskosten aandachtspunten.

Verenigd Koninkrijk: van selectie naar contract

De Britse overheid selecteerde Rolls-Royce SMR in juni 2025 als voorkeursbieder voor het eerste Britse programma met kleine modulaire kernreactoren. Op 10 april 2026 sloot Great British Energy – Nuclear het contract met Rolls-Royce SMR Limited; dat werd op 13 april 2026 officieel bekendgemaakt. Daarmee is het technologie-selectieproces afgerond en zijn formele ontwerp- en ontwikkelingsactiviteiten begonnen.

Het Britse programma voorziet bij Wylfa op Ynys Môn (Anglesey) in Noord-Wales in drie Rolls-Royce-reactoren met een gezamenlijk vermogen van ten minste 1,4 GW. Aansluiting op het elektriciteitsnet wordt in de jaren 2030 beoogd. Dit zijn officiële programmadoelen; de reactoren zijn nog niet gebouwd en niet operationeel.

De Britse nucleaire toezichthouder (Office for Nuclear Regulation, ONR) beoordeelt het generieke Rolls-Royce-ontwerp nog. Stappen 1 en 2 van de Generic Design Assessment zijn afgerond en stap 3 loopt. De contractering betekent daarom niet dat alle veiligheids-, milieu-, locatie- en vergunningbeoordelingen zijn voltooid. In het contractbericht staat bovendien dat een definitief investeringsbesluit (Final Investment Decision) nog moet volgen.

Vergelijking met Windpark Ondersloot

Let op: vermogen in GW en jaarproductie in GWh zijn verschillende grootheden. Zonder een gevalideerde capaciteitsfactor en beschikbaarheidsgegevens is een directe omrekening tussen beide kolommen niet mogelijk; de tabel is dus geen prestatievergelijking.

Wat de bronnen stellen

Het rapport over de SMR-simulaties, uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Klimaat en Groene Groei, stelt dat SMR’s een serieuze bouwsteen kunnen worden van de Nederlandse energiemix na 2035: regelbaar, CO₂-arm vermogen met een klein ruimtebeslag per opgewekte kWh. Tegelijk waarschuwen de opstellers dat SMR’s geen "quick fix" zijn: zonder tijdige besluiten over locaties, vergunningverlening, financiering en kennisopbouw heeft Nederland pas ver na 2040 operationele reactoren.

Het Haskoning-rapport stelt dat SMR’s naast elektriciteit ook proceswarmte kunnen leveren en daarmee kunnen bijdragen aan de verduurzamingsopgave (het terugdringen van CO₂-uitstoot) van energie-intensieve industrie. Randvoorwaarden zijn koelwater, aansluiting op het hoogspanningsnet, bestaande infrastructuur en voldoende afstand tot woonkernen en kwetsbare natuur.

De provincie Overijssel benadrukt dat haar afgeronde verkenning uitdrukkelijk géén locatiekeuze inhoudt, maar een technisch-ruimtelijk onderzoek dat toekomstige besluitvorming door Rijk en provincie moet ondersteunen.

Wat Leefbaar Stegeren hieruit concludeert

Wij concluderen dat SMR’s geen antwoord zijn op de opgave tot 2030, maar wel relevant zijn voor de afweging op langere termijn. Als het Rijk en de provincie tijdig een expliciete afweging maken tussen extra wind op land en een aandeel kernenergie na 2035, kan de druk op kwetsbare landschappen op termijn afnemen. Die keuze mag niet worden gepresenteerd als reden om nu niets te doen, en evenmin worden genegeerd bij het vastleggen van zoekgebieden.