Bronnen
Wetenschappelijk onderzoek
Wetenschappelijke onderzoeken en rapporten over geluid, gezondheid, leefomgeving en het rendement van windmolens.
Wetenschappelijke publicaties en onderzoeksrapporten
Studies, rapporten en memo’s van universiteiten, kennisinstellingen en onderzoeksbureaus.
52 van 52 bronnen
Efficient finite difference modeling of infrasound propagation in realistic 3D domains: Validation with wind turbine measurements (opent in een nieuw tabblad)
Eriksson G, Persson L, Chilo J, Tatar K & Mattsson K · 2026
Wetenschappelijk · Peer-reviewed · DOI 10.1016/j.apacoust.2025.111156
Beperking: Modelberekeningen, gevalideerd aan metingen bij twee Zweedse windparken. De studie gaat over de verspreiding van infrageluid en onderzoekt geen hinder, slaap of gezondheidseffecten; er zijn geen gegevens over Windpark Ondersloot.
Gebruikt op: Geluid
Majority of methane emissions from European biogas plant supply chains could be eliminated at no net cost (opent in een nieuw tabblad)
Communications Sustainability (Nature Portfolio) · 2026
Wetenschappelijk · Peer-reviewed · DOI 10.1038/s44458-026-00065-3
Beperking: Metingen bij 31 installaties in Duitsland, Polen en het Verenigd Koninkrijk. Het gemiddelde van circa 5,4% methaanverlies (spreiding circa 2%–21,7%) is geen Nederlands gemiddelde en geen voorspelling voor een installatie in Ommen.
Gebruikt op: Biogas
Wind Turbine Blade Surface Roughening and Plastic Emission Due to Leading Edge Erosion: Multiple Impact Modeling Framework (opent in een nieuw tabblad)
doi.org · 2026
Wetenschappelijk · Peer-reviewed · DOI 10.3390/ma19050963
Gebruikt op: Materialen, slijtage en ontmanteling
New Winds: Tourist Attitudes Toward Wind Energy Projects in Iceland (opent in een nieuw tabblad)
Tverijonaite E, Sæþórsdóttir AD & Kövi R · 8 mei 2025
Wetenschappelijk · Peer-reviewed · DOI 10.3390/su17104257
Gebruikt op: Landschap, recreatie en leefomgeving
Estimating microplastic emissions from offshore wind turbine blades in the Dutch North Sea (opent in een nieuw tabblad)
doi.org · 2025
Wetenschappelijk · Peer-reviewed · DOI 10.5194/wes-10-1123-2025
Gebruikt op: Materialen, slijtage en ontmanteling
Scenariostudie groengasproductie rond 2030 (opent in een nieuw tabblad)
CE Delft en New Energy Coalition · juni 2024
Wetenschappelijk · Onderzoeksrapport
Beperking: Verkennende scenariostudie: de uitkomsten zijn mogelijke ontwikkelbeelden onder aannames en geen voorspellingen. Landelijke potentiëlen mogen niet rechtstreeks aan Ommen worden toegerekend.
Gebruikt op: Biogas
Effect of particles from wind turbine blades erosion on blue mussels Mytilus edulis (opent in een nieuw tabblad)
doi.org · 2024
Wetenschappelijk · Peer-reviewed · DOI 10.1016/j.scitotenv.2024.177509
Gebruikt op: Materialen, slijtage en ontmanteling
Whitby e.a. (2024) — A decade of curtailment studies demonstrates a consistent and effective strategy to reduce bat fatalities at wind turbines in North America (opent in een nieuw tabblad)
besjournals.onlinelibrary.wiley.com · 2024
Wetenschappelijk · Peer-reviewed · DOI 10.1002/2688-8319.12371
Gebruikt op: Natuur en milieu
Berekeningen over emissies, massabalansen en economie bij gezamenlijke monomestvergisting: Scenariostudie voor energiecoöperatie Wijnjewoude (opent in een nieuw tabblad)
Verdoes, Casu, Van Gastel en Hekkert — Wageningen University & Research · 2023
Wetenschappelijk · Onderzoeksrapport
Beperking: Scenarioberekening voor één specifieke keten van 26 melkveebedrijven. De berekende reductie van circa 46% ammoniak en circa 78% broeikasgassen (enterische emissies uitgezonderd) is geen veldmeting, geen gemiddelde van Nederlandse installaties en geldt niet automatisch voor Ommen.
Gebruikt op: Biogas
Geluidshinder door windturbines: een psychoakoestisch model (opent in een nieuw tabblad)
Dr. Roberto Merino-Martinez, TU Delft · 2023
Wetenschappelijk · Peer-reviewed
Toont aan dat de huidige Lden-norm de werkelijk ervaren hinder onderschat. Het artikel introduceert een psychoakoestisch model dat rekening houdt met tonaliteit, amplitudemodulatie (het ‘zwiepen’) en laagfrequent geluid, en pleit voor een op waarneming gebaseerde beoordelingsmethodiek.
Waarom relevant: Onderbouwt waarom omwonenden meer hinder ervaren dan de norm suggereert.
Gebruikt op: NRD, MER en projectbesluit
Barré e.a. (2023) — Drivers of bat activity at wind turbines advocate for mitigating bat exposure using multicriteria algorithm-based curtailment (opent in een nieuw tabblad)
doi.org · 2023
Wetenschappelijk · Peer-reviewed · DOI 10.1016/j.scitotenv.2023.161404
Gebruikt op: Natuur en milieu
Gecontroleerd experiment met gesimuleerd windturbine-infrageluid (opent in een nieuw tabblad)
pubmed.ncbi.nlm.nih.gov · 2023
Wetenschappelijk · Peer-reviewed
Gebruikt op: Geluid
Godono e.a. (2023) — systematische review en meta-analyse over slaapstoornissen (opent in een nieuw tabblad)
Godono A, Ciocan C, Clari M e.a. · 2023
Wetenschappelijk · Peer-reviewed · DOI 10.1016/j.ijheh.2023.114273
Beperking: Voorlopige bevindingen met slechte bewijskwaliteit en overwegend subjectief gemeten uitkomsten; geen conclusie over oorzakelijkheid.
Gebruikt op: Gezondheid
Tolvanen e.a. (2023) — How far are birds, bats, and terrestrial mammals displaced from onshore wind power development? (opent in een nieuw tabblad)
doi.org · 2023
Wetenschappelijk · Peer-reviewed · DOI 10.1016/j.biocon.2023.110382
Gebruikt op: Natuur en milieu
Tourists’ perceptions of wind turbines: conceptualizations of rural space in sustainability transitions (opent in een nieuw tabblad)
doi.org · 2023
Wetenschappelijk · Peer-reviewed · DOI 10.1080/14616688.2023.2274834
Gebruikt op: Landschap, recreatie en leefomgeving
Wetenschappelijke kritiek op de vertaling van het laboratoriumonderzoek (opent in een nieuw tabblad)
pubmed.ncbi.nlm.nih.gov · 2022
Wetenschappelijk · Peer-reviewed
Gebruikt op: Geluid
Adams, Gulka & Williams (2021) — A review of the effectiveness of operational curtailment for reducing bat fatalities at terrestrial wind farms in North America (opent in een nieuw tabblad)
journals.plos.org · 2021
Wetenschappelijk · Peer-reviewed
Gebruikt op: Natuur en milieu
Leading edge erosion of wind turbine blades: Understanding, prevention and protection (opent in een nieuw tabblad)
doi.org · 2021
Wetenschappelijk · Peer-reviewed · DOI 10.1016/j.renene.2021.01.044
Gebruikt op: Materialen, slijtage en ontmanteling
Liebich e.a. (2021) — systematische review en meta-analyse van objectieve en subjectieve slaapmetingen (opent in een nieuw tabblad)
Liebich T, Lack L, Hansen K e.a. · 2021
Wetenschappelijk · Peer-reviewed
Beperking: Beperkt aantal beschikbare studies; geen significant effect in objectieve slaapmaten betekent niet dat effecten zijn uitgesloten.
Gebruikt op: Gezondheid
Peer-reviewed laboratoriumonderzoek — infrageluid en hartspierweefsel (Chaban e.a., 2021) (opent in een nieuw tabblad)
pubmed.ncbi.nlm.nih.gov · 2021
Wetenschappelijk · Peer-reviewed
Gebruikt op: Geluid
Rain erosion of wind turbine blades and the effect of air bubbles in the coatings (opent in een nieuw tabblad)
doi.org · 2021
Wetenschappelijk · Peer-reviewed · DOI 10.1002/we.2617
Gebruikt op: Materialen, slijtage en ontmanteling
Marques e.a. (2020) — Wind turbines cause functional habitat loss for migratory soaring birds (opent in een nieuw tabblad)
besjournals.onlinelibrary.wiley.com · 2020
Wetenschappelijk · Peer-reviewed · DOI 10.1111/1365-2656.12961
Gebruikt op: Natuur en milieu
Not in my back yard or not on my playground: Residents and tourists’ attitudes towards wind turbines in Icelandic landscapes (opent in een nieuw tabblad)
doi.org · 2020
Wetenschappelijk · Peer-reviewed · DOI 10.1016/j.esd.2019.11.004
Gebruikt op: Landschap, recreatie en leefomgeving
The influence of wind turbine visibility on the health of local residents: a systematic review (opent in een nieuw tabblad)
Freiberg A, Schefter C, Hegewald J & Seidler A · 2019
Wetenschappelijk · Peer-reviewed · DOI 10.1007/s00420-019-01403-w
Gebruikt op: Slagschaduw
Zweeds experimenteel slaaponderzoek (Morsing e.a., 2018) (opent in een nieuw tabblad)
mdpi.com · 2018
Wetenschappelijk · Peer-reviewed
Gebruikt op: Geluid
Methane emissions from biogas plants — Methods for measurement, results and effect on greenhouse gas balance of electricity produced (opent in een nieuw tabblad)
IEA Bioenergy Task 37 · 2017
Wetenschappelijk · Onderzoeksrapport
Beperking: Internationaal rapport van een technologiesamenwerkingsprogramma, geen Nederlandse overheidsbron en geen meting aan Nederlandse installaties.
Gebruikt op: Biogas
Johnston e.a. (2016) — Avian collision risk models for wind energy impact assessments (opent in een nieuw tabblad)
sciencedirect.com · 2016
Wetenschappelijk · Peer-reviewed
Gebruikt op: Natuur en milieu
Renewable energy and negative externalities: The effect of wind turbines on house prices (opent in een nieuw tabblad)
doi.org · 2016
Wetenschappelijk · Peer-reviewed · DOI 10.1016/j.jue.2016.09.001
Gebruikt op: Woningwaarde
The impact of wind farm visibility on property values: A spatial difference-in-differences analysis (opent in een nieuw tabblad)
doi.org · 2016
Wetenschappelijk · Peer-reviewed · DOI 10.1016/j.eneco.2015.12.025
Gebruikt op: Woningwaarde
Gone with the wind: Valuing the visual impacts of wind turbines through house prices (opent in een nieuw tabblad)
doi.org · 2015
Wetenschappelijk · Peer-reviewed · DOI 10.1016/j.jeem.2015.04.006
Gebruikt op: Woningwaarde
Marques e.a. (2014) — Understanding bird collisions at wind farms: an updated review on the causes and possible mitigation strategies (opent in een nieuw tabblad)
sciencedirect.com · 2014
Wetenschappelijk · Peer-reviewed
Gebruikt op: Natuur en milieu
The Vindication of Don Quixote: The Impact of Noise and Visual Pollution from Wind Turbines (opent in een nieuw tabblad)
doi.org · 2014
Wetenschappelijk · Peer-reviewed · DOI 10.3368/le.90.4.668
Gebruikt op: Woningwaarde
Huso (2011) — An estimator of wildlife fatality from observed carcasses (opent in een nieuw tabblad)
onlinelibrary.wiley.com · 2011
Wetenschappelijk · Peer-reviewed · DOI 10.1002/env.1052
Gebruikt op: Natuur en milieu
Korner-Nievergelt e.a. (2011) — A new method to determine bird and bat fatality at wind energy turbines from carcass searches (opent in een nieuw tabblad)
doi.org · 2011
Wetenschappelijk · Peer-reviewed · DOI 10.2981/10-121
Gebruikt op: Natuur en milieu
Masden e.a. (2010) — Cumulative impact assessments and bird/wind farm interactions: developing a conceptual framework (opent in een nieuw tabblad)
doi.org · 2010
Wetenschappelijk · Peer-reviewed · DOI 10.1016/j.eiar.2009.05.002
Gebruikt op: Natuur en milieu
Wind turbines in tourism landscapes: Czech experience (opent in een nieuw tabblad)
doi.org · 2010
Wetenschappelijk · Peer-reviewed · DOI 10.1016/j.annals.2010.10.007
Gebruikt op: Landschap, recreatie en leefomgeving
Drewitt & Langston (2006) — Assessing the impacts of wind farms on birds (opent in een nieuw tabblad)
onlinelibrary.wiley.com · 2006
Wetenschappelijk · Peer-reviewed · DOI 10.1111/j.1474-919x.2006.00516.x
Gebruikt op: Natuur en milieu
Onvolledige kostenafweging maakt aanpak netcongestie onnodig duur (opent in een nieuw tabblad)
research.rug.nl · 2026
Wetenschappelijk · Officiële toelichting
Gebruikt op: Netcongestie
Wetenschappelijk memo — context bij windenergie-extractie (opent in een nieuw tabblad)
TU Delft · 2024
Officieel · Officiële toelichting
Memo aan het Ministerie van Klimaat en Groene Groei over de theoretische bovengrens van windenergie-extractie op zee. Bij grootschalige uitrol daalt de opbrengst per turbine door wake-effecten en er zit een fysiek plafond aan de energie die uit de wind op de Noordzee gehaald kan worden.
Waarom relevant: Nuanceert aannames over de opbrengst van grootschalige windenergie.
Beperking: Dit memo gaat over grootschalige windenergie-extractie op zee. Het is algemene wetenschappelijke achtergrond en geen projectspecifieke onderbouwing voor Windpark Ondersloot.
Aanvullende achtergrondbron — momenteel niet rechtstreeks gekoppeld aan een inhoudspagina.
Onderzoek naar ervaringen van omwonenden van windturbines (opent in een nieuw tabblad)
TNO · maart 2022 · gepubliceerd bij RVO in mei 2023
Officieel · Officiële toelichting
Rapport op basis van enquêtes en interviews onder omwonenden van bestaande windparken. Beschrijft welke aspecten de meeste hinder en weerstand veroorzaken — geluid, slagschaduw, aantasting van het landschap, gebrek aan zeggenschap en financiële ongelijkheid — en welke rol proces- en financiële participatie spelen.
Waarom relevant: Vergelijkbare ervaringen elders vormen een spiegel voor Stegeren.
Gebruikt op: Gezondheid, Gevolgen, Woningwaarde, Wie beslist en wie doet mee, Geluid
Het net slimmer benut! Beleidsmaatregelen voor efficiëntere benutting van de elektriciteitsinfrastructuur — CE Delft, maart 2022 (opent in een nieuw tabblad)
ce.nl · 2022
Wetenschappelijk · Officiële toelichting
Gebruikt op: Netcapaciteit en flexibiliteit
TNO (2022) — verwachte impact van windturbines op huizenprijzen (opent in een nieuw tabblad)
publications.tno.nl · 2022
Wetenschappelijk · Officiële toelichting
Gebruikt op: Woningwaarde
Consequenties verlagen norm windturbinegeluid (opent in een nieuw tabblad)
RVO · oktober 2021
Officieel · Officiële toelichting
Onderzoek naar wat een strengere geluidsnorm betekent voor bestaande en nieuwe windparken. Berekent per scenario (bijvoorbeeld 45, 42 of 40 dB Lden) hoeveel turbines moeten worden stilgezet of aangepast, hoeveel opgesteld vermogen en jaarproductie verloren gaat en welke kosten daarbij horen.
Waarom relevant: Laat zien welke afweging achter de keuze voor 47 dB Lden schuilgaat.
Gebruikt op: NRD, MER en projectbesluit
Potentieanalyse wind bij scherpere geluidsnorm (opent in een nieuw tabblad)
RVO · oktober 2021
Officieel · Officiële toelichting
Analyse van de resterende ruimte voor windenergie op land bij een strengere geluidsnorm. Laat met GIS-berekeningen zien hoeveel geschikt zoekgebied en potentieel vermogen verdwijnt naarmate de norm van 47 dB Lden wordt aangescherpt, en wat dat betekent voor de doelen uit het Klimaatakkoord.
Waarom relevant: Verbindt strengere bescherming van omwonenden aan de landelijke doelen.
Gebruikt op: NRD, MER en projectbesluit
Windturbines, zonneparken en woningprijzen (opent in een nieuw tabblad)
RVO · 2019
Officieel · Officiële toelichting
Kwantificeert op basis van transactiedata het effect van windturbines en zonneparken op de waarde van nabijgelegen woningen. Vindt een meetbare waardedaling voor woningen binnen circa twee kilometer van een windpark, oplopend naarmate de afstand kleiner en de turbine hoger is.
Waarom relevant: Belangrijkste Nederlandse cijfermatige onderbouwing bij waardedaling.
Gebruikt op: Gevolgen, Woningwaarde
Comparative Review of Methodologies for Assessing Wind Farms’ Impact on Tourism (opent in een nieuw tabblad)
climatexchange.org.uk · 2015
Wetenschappelijk · Officiële toelichting
Gebruikt op: Landschap, recreatie en leefomgeving
Peste e.a. (2015) — How to mitigate impacts of wind farms on bats? A review of potential conservation measures in the European context (opent in een nieuw tabblad)
tethys.pnnl.gov · 2015
Wetenschappelijk · Officiële toelichting
Gebruikt op: Natuur en milieu
Landschappelijke inpassing van windturbines in clusters en open landschappen, 2013–2023 (opent in een nieuw tabblad)
research.wur.nl · 2013
Wetenschappelijk · Officiële toelichting
Gebruikt op: Landschap, recreatie en leefomgeving
Krijgsveld e.a. (2009) — Collision risk of birds with modern large wind turbines (opent in een nieuw tabblad)
research.wur.nl · 2009
Wetenschappelijk · Officiële toelichting
Gebruikt op: Natuur en milieu
Assessing the cumulative landscape and visual impact of onshore wind energy developments (opent in een nieuw tabblad)
nature.scot
Wetenschappelijk · Officiële toelichting
Gebruikt op: Landschap, recreatie en leefomgeving
GenEst — generalized estimator of mortality (USGS) (opent in een nieuw tabblad)
usgs.gov
Wetenschappelijk · Officiële toelichting
Gebruikt op: Natuur en milieu
Storende elementen in beeld: de impact van menselijke artefacten op de landschapsbeleving nader onderzocht (opent in een nieuw tabblad)
research.wur.nl
Wetenschappelijk · Officiële toelichting
Gebruikt op: Landschap, recreatie en leefomgeving