Wat kan gemeente Ommen nu concreet doen?

Gemeente Ommen kan haar invloed het meest effectief gebruiken wanneer zij vooraf vastlegt wat zij nodig heeft, wie daarvoor verantwoordelijk is en wat zij met de onderzoeksuitkomsten doet.

1. Gemeentelijk toetsingskader

   Leg vooraf vast welke onderwerpen, gegevens en beoordelingscriteria Ommen nodig heeft om een zorgvuldig standpunt over Ondersloot in te nemen.

2. Inbreng in NRD en MER

   Dien schriftelijk onderzoeksvragen, varianten, alternatieven en cumulatieve effecten in voordat de onderzoeksopzet definitief wordt.

3. Onafhankelijke controle

   Laat belangrijke aannames, modellen en uitkomsten controleren door deskundigen die niet door de initiatiefnemer worden aangestuurd.

4. Recreatie en toerisme

   Laat een lokale economische nulmeting en een projectspecifiek effectonderzoek uitvoeren voor recreatiebedrijven, bezoekers en werkgelegenheid.

5. Cumulatie en insluiting

   Beoordeel Ondersloot en De Veenwieken als één belast gebied en breng woningen, buurtschappen en verblijfsobjecten rondom beide windparken in beeld.

6. Batterijopslag

   Vraag formeel of grootschalige batterijopslag onderdeel van het project wordt en laat dit zo nodig als afzonderlijke industriële installatie beoordelen.

7. Lokale alternatieven

   Laat groen gas, integrale erfenergie, zon op daken, energiebesparing, energiehubs, opslag en lokaal energiegebruik als één samenhangend scenario uitwerken.

8. Samenwerking met Hardenberg

   Organiseer één grensoverschrijdende beoordeling van effecten en belangen aan beide zijden van de gemeentegrens.

9. Openbare voortgang

   Informeer gemeenteraad en inwoners periodiek over onderzoeksopdrachten, ontvangen rapporten, gemeentelijke reacties en nog openstaande vragen.

10. Formele rechtsbescherming

    Bereid tijdig een gemeentelijke zienswijze en, indien nodig, verdere juridische stappen voor.

Een gemeentelijk toetsingskader is geen vergunning en vervangt het provinciale beoordelingskader niet. Het kan wel vooraf duidelijk maken welke informatie Ommen nodig heeft om onderzoeken te beoordelen, belangen in te brengen en een gemeentelijk standpunt of een zienswijze voor te bereiden.

Neem daarin ten minste de volgende onderwerpen op:

• gezondheid, slaap en hinder;
• hoorbaar, laagfrequent en nachtelijk geluid;
• slagschaduw binnen en buiten woningen en verblijfsobjecten;
• afstand tot woningen en andere gevoelige functies;
• insluiting van woningen, buurtschappen en verblijfsgebieden;
• cumulatie met de tien turbines van Windpark De Veenwieken;
• natuur, vogels, vleermuizen en vliegroutes;
• landschap, uitzicht en nachtelijke obstakelverlichting;
• recreatie, toerisme, werkgelegenheid en lokale bestedingen;
• verkeersveiligheid, externe veiligheid en bereikbaarheid voor hulpdiensten;
• eventuele grootschalige batterijopslag;
• kabels, transformatoren, toegangswegen en netaansluiting;
• handhaving, klachtenafhandeling, aansprakelijkheid en ontmanteling.

Gemeente Ommen kan de provincie vóór de definitieve onderzoeksopzet schriftelijk vragen om meerdere realistische varianten te onderzoeken. Het gaat niet alleen om verschillende turbineposities, maar ook om verschillen in hoogte, aantal, afstand en projectomvang.

Vraag ten minste om vergelijking van:

• vier turbines tot de aangevraagde maximale hoogte;
• lagere turbines;
• minder turbines;
• grotere afstanden tot woningen en verblijfsobjecten;
• alternatieve posities binnen het onderzochte gebied;
• een variant zonder grootschalige batterijopslag en, wanneer opslag wordt overwogen, een variant waarin alle effecten daarvan afzonderlijk zichtbaar zijn;
• een integraal lokaal energiescenario zonder vier nieuwe grootschalige turbines.

Onafhankelijke controle

Onderzoeken van de initiatiefnemer mogen niet zonder inhoudelijke controle de enige basis vormen voor de gemeentelijke beoordeling. Ommen kan eigen deskundigen inschakelen om invoergegevens, modellen, aannames, onzekerheden en conclusies te controleren.

Publiceer daarbij, voor zover juridisch mogelijk, ook onderzoeksopdrachten, gebruikte invoergegevens, tussenrapporten, gemeentelijke reacties en antwoorden van provincie en initiatiefnemer.

Recreatie en toerisme zijn voor Ommen geen ondergeschikt landschapsaspect. Het gaat ook om werkgelegenheid, investeringen, toeristenbelasting, overnachtingen, herhaalbezoek, lokale bestedingen en de aantrekkelijkheid van het Vechtdal als verblijfsgebied.

Camping De Kleine Wolf heeft in een brief aan de gemeente gewezen op haar economische betekenis en op het bijzondere karakter van verblijfsrecreatie. De camping noemt onder meer ongeveer 12.000 reserveringen per jaar, 43 vaste medewerkers, circa 200 seizoensmedewerkers, meer dan € 350.000 toeristenbelasting over 2025 en ongeveer € 9 miljoen aan investeringen in de drie voorafgaande jaren. Deze cijfers zijn door Camping De Kleine Wolf aan de gemeente verstrekt en zijn door Leefbaar Stegeren niet onafhankelijk geverifieerd. De brief is niet openbaar op deze website geplaatst.

Gasten verblijven veel buiten en slapen onder meer in tenten, vouwwagens, caravans en campers. Een beoordeling die vooral uitgaat van de bescherming van bewoners achter een woninggevel is daarom niet zonder meer geschikt voor verblijfsrecreatie.

Wat Ommen concreet kan laten onderzoeken

• een onafhankelijke lokale economische nulmeting;
• bezetting, herhaalbezoek, annuleringen en verblijfsduur;
• toeristische bestedingen en toeristenbelasting;
• directe en indirecte werkgelegenheid;
• lopende en voorgenomen investeringen van recreatiebedrijven;
• beleving van rust, landschap, uitzicht en nachtelijke duisternis;
• geluid en slagschaduw op kampeerplaatsen, terrassen, speelterreinen en andere buitenruimten;
• de zichtbaarheid en beleving van obstakelverlichting;
• de gezamenlijke invloed van Ondersloot en De Veenwieken;
• de gevolgen voor meerdere recreatiebedrijven en niet uitsluitend voor één onderneming.

De gevolgen van Ondersloot mogen niet uitsluitend per turbine, per woning of per milieuthema worden bekeken. De vier voorgenomen turbines komen naast de tien bestaande turbines van De Veenwieken. Daardoor is ook een gezamenlijke gebiedsbeoordeling nodig.

Laat op één controleerbare kaart en in één samenhangende beoordeling ten minste zien:

• de vier indicatieve turbines van Ondersloot;
• de tien bestaande turbines van De Veenwieken;
• woningen, boerderijen en andere gevoelige functies binnen relevante afstandszones;
• recreatiebedrijven, kampeerplaatsen en verblijfsobjecten;
• de belasting vanuit verschillende windrichtingen en de mogelijke insluiting van woningen en buurtschappen;
• gezamenlijk geluid en gezamenlijke slagschaduw;
• landschappelijke samenhang en obstakelverlichting;
• natuurverbindingen, vogels en vleermuizen;
• de N36, lokale wegen, bouwverkeer en bereikbaarheid voor hulpdiensten;
• eventuele batterijopslag, transformatoren, kabeltracés en andere energie-infrastructuur.

Op andere windprojecten waarbij Pure Energie betrokken is, wordt openlijk gesproken over batterijopslag. De openbare informatie over Wind voor Buren is uitsluitend aanleiding om hierover formeel duidelijkheid te vragen; zij bewijst niet dat batterijopslag ook onderdeel wordt van Windpark Ondersloot. Voor Ondersloot moet daarom tijdig en formeel duidelijk worden of eveneens grootschalige opslag wordt overwogen.

Gemeente Ommen kan de provincie en initiatiefnemer schriftelijk om antwoord vragen op deze vragen:

• Wordt grootschalige batterijopslag bij Ondersloot overwogen?
• Was opslag onderdeel van de geselecteerde aanvraag?
• Wordt opslag onderdeel van het provinciale projectbesluit of volgt een afzonderlijke aanvraag?
• Wie wordt bevoegd gezag voor deze installatie?
• Wanneer is gemeente Ommen hierover geïnformeerd?
• Welke locatie en welk ruimtebeslag worden onderzocht?
• Hoe worden brandscenario’s, geluid, koeling, transformatoren, verlichting, bluswater, bereikbaarheid en mogelijke rookverspreiding onderzocht?
• Welke gevolgen heeft de installatie voor landschap, recreatie en omwonenden?
• Wie wordt eigenaar en exploitant?
• Valt eventuele opslag onder de afspraken over lokaal eigendom en lokale opbrengsten?

Losse lokale maatregelen mogen niet uitsluitend afzonderlijk worden afgezet tegen de totale productie van Windpark Ondersloot. Laat groen gas, integrale erfenergie, zon op daken, energiebesparing, energiehubs, warmteopslag en lokaal energiegebruik als één samenhangend gemeentelijk scenario uitwerken.

Vergelijk dit scenario met Windpark Ondersloot op dezelfde criteria:

• jaarlijkse energieproductie en besparing;
• leveringsprofiel en bijdrage aan het energiesysteem;
• uitvoerbaarheid en realisatietijd;
• kosten en benodigde publieke ondersteuning;
• netbelasting en mogelijkheden voor lokaal gebruik;
• gezondheid en leefomgeving;
• natuur en landschap;
• recreatie en lokale economie;
• lokaal eigendom en lokale baten;
• risico’s, onzekerheden en omkeerbaarheid.

Wat Ommen per alternatief kan voorbereiden

Niet voor ieder initiatief zijn dezelfde vergunningen nodig. Dat hangt af van de locatie, omvang en gebruikte techniek. De gemeente kan een vergunning niet vooraf garanderen, maar wel duidelijk maken onder welke voorwaarden een initiatief kansrijk en vergunbaar kan zijn.

Een eerlijke vergelijking betekent niet dat vooraf wordt vastgesteld dat het lokale scenario Ondersloot volledig vervangt. Het betekent wel dat beide richtingen inhoudelijk, controleerbaar en op basis van dezelfde criteria worden beoordeeld voordat verdere gemeentelijke facilitering plaatsvindt.

De gemeentegrens houdt geluid, slagschaduw, landschappelijke invloed en economische gevolgen niet tegen. Inwoners en ondernemers in Rheezerveen, Dedemsvaart en andere delen van Hardenberg kunnen eveneens gevolgen ondervinden.

Ommen kan Hardenberg verzoeken om:

• één gezamenlijke inventarisatie van woningen, bedrijven en recreatieve functies;
• afstemming over onderzoeksvragen en beoordelingscriteria;
• gezamenlijke beoordeling van cumulatie en insluiting;
• gezamenlijke deskundige controle van belangrijke rapporten;
• afstemming over veiligheidsregio, hulpdiensten en infrastructuur;
• gecoördineerde reacties richting provincie.

De gemeenteraad kan het projectbesluit niet overnemen van de provincie, maar kan wel bepalen hoe de gemeente haar eigen rol invult.

• het college opdracht geven een openbaar gemeentelijk toetsingskader op te stellen;
• budget beschikbaar stellen voor onafhankelijke deskundigen;
• een lokale nulmeting voor recreatie, toerisme en economie laten uitvoeren;
• formele duidelijkheid verlangen over mogelijke grootschalige batterijopslag;
• een gezamenlijke gebiedsbeoordeling met Hardenberg bevorderen;
• een integraal lokaal energiescenario laten uitwerken;
• vastleggen dat lokaal eigendom geen vervanging is voor bescherming van gezondheid en leefomgeving;
• periodieke openbare voortgangsrapportage verlangen;
• bepalen onder welke omstandigheden Ommen een zienswijze indient;
• verlangen dat relevante toezeggingen juridisch worden vastgelegd.